نقش مهم برقی‌سازی ناوگان حمل و نقل در کاهش آلودگی هوا

همشهری آنلاین: حمیدرضا غلامزاده، سرپرست مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران، با تشریح ابعاد دیپلماسی شهری پایتخت، از فلسفه خواهرخواندگی شهرها، برنامه‌های توسعه گردشگری، اقدامات بین‌المللی در جریان جنگ اخیر، انتقال تجربیات فنی به شهرهای دیگر، قراردادهای حمل‌ونقل عمومی با چین و چالش‌های زیرساختی برقی‌سازی ناوگان سخن گفت و تأکید کرد: همکاری‌های بین‌شهری بستر درآمدزایی پایدار، ارتقای برند شهری و تبادل تجربه‌های مدیریتی است.

خواهرخواندگی؛ چارچوبی برای همکاری مستمر شهری

حمیدرضا غلامزاده در تشریح مفهوم «خواهرخواندگی شهرها» بیان کرد: این اصطلاح ریشه زبانی و فرهنگی دارد؛ در بسیاری از زبان‌ها از جمله فارسی و انگلیسی، شهر و میهن مؤنث در نظر گرفته می‌شود و به همین دلیل عنوان خواهرخوانده یا خواهرشهر رایج شده است، هرچند در برخی فرهنگ‌ها از تعبیر «برادرشهر» و در ادبیات جدید اروپایی از عنوان «شهرهای دوقلو» استفاده می‌شود. به گفته او، تفاوت در نام‌گذاری است و ماهیت همکاری‌ها یکسان است. غلامزاده با اشاره به تفاوت «خواهرخواندگی» و «تفاهم همکاری» توضیح داد: تهران به عنوان پایتخت، با پایتخت‌های دیگر قرارداد خواهرخواندگی امضا می‌کند و با سایر شهرها تفاهم همکاری دارد. این توافق‌ها صرفاً همکاری مقطعی نیست بلکه بستری برای تداوم همکاری در حوزه‌های مختلف ایجاد می‌کند.

به گفته غلامزاده، محورهای اصلی این همکاری‌ها شامل حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی با تمرکز بر گردشگری، معرفی متقابل ظرفیت‌های شهری و برندینگ شهرها و همچنین موضوعات فنی مانند مدیریت ترافیک، محیط زیست، فضای سبز، خدمات شهری و مدیریت پسماند است. در این چارچوب، شهرها نقاط قوت خود را منتقل می‌کنند و از تجربه‌های موفق طرف مقابل بهره می‌گیرند.

درخواست شهرهای منطقه برای تجربه مترو تهران

غلامزاده با اشاره به همکاری‌های فنی افزود: برخی شهرها مشخصاً از تهران درخواست انتقال تجربه داشته‌اند؛ از جمله ایروان، بلگراد، بغداد و آستانه که در حوزه ساخت و توسعه مترو خواستار همکاری شده‌اند. به گفته غلامزاده، این همکاری‌ها می‌تواند علاوه بر ارتقای جایگاه فنی تهران، برای مدیریت شهری نیز درآمدزا باشد.

او گفت: بخشی از منافع این همکاری‌ها مستقیم و بخشی غیرمستقیم است؛ توسعه گردشگری شهری به ایجاد درآمد پایدار برای شهر و شهروندان منجر می‌شود و هزینه‌کرد گردشگران مستقیماً در بازار و خدمات مردمی توزیع می‌شود.

از کتابچه روسی تا همکاری با کمیته‌های شهری

غلامزاده با اشاره به برنامه‌های معرفی ظرفیت‌های گردشگری تهران گفت: بسته‌های معرفی شهر در قالب کتابچه به زبان روسی با همکاری کمیته گردشگری مسکو منتشر و توزیع شده و نسخه‌های چینی و عربی نیز آماده شده و نسخه اسپانیایی در حال تولید است. هدف این اقدام، معرفی هدفمند تهران در بازارهای مشخص گردشگری است.

او افزود: به جای تمرکز صرف بر بلاگرها و اینفلوئنسرها، تمرکز بر ایجاد مسیر پایدار گردشگری از طریق همکاری با کمیته‌ها و آژانس‌های گردشگری شهری در دستور کار قرار گرفته است؛ زیرا تبلیغ مقطعی بدون ایجاد زیرساخت فروش تور و خدمات، اثر بلندمدت نخواهد داشت. در عین حال، در قالب تقسیم کار، سایر دستگاه‌ها از بلاگرها دعوت کرده‌اند و شهرداری در خدمات‌دهی به آنها مشارکت داشته است.
«دیپلماسی شهروندی» و نمایش همزیستی ادیان با ایستگاه مریم مقدس

غلامزاده با تفکیک شاخه‌های دیپلماسی عمومی، دیپلماسی شهری و دیپلماسی شهروندی گفت: نامگذاری ایستگاه «مریم مقدس» در مترو از جنس دیپلماسی عمومی و شهروندی است. به گفته غلامزاده، تهران نمونه‌های عینی همزیستی ادیان را در فضاهایی مانند خیابان سی‌تیر دارد که مسجد، کلیسا، کنیسه و آتشکده در فاصله‌ای نزدیک فعال‌اند و همواره در بازدید مهمانان خارجی معرفی می‌شوند. در نامگذاری این ایستگاه نیز با توجه به بافت محل سکونت شهروندان مسیحی و قرارگیری کلیسا در مجاورت آن، با هدف احترام متقابل دینی و نمایش همزیستی مسالمت‌آمیز، این عنوان انتخاب شد؛ اقدامی که به گفته او بازتاب بین‌المللی قابل توجهی داشته و در بهبود تصویر شهری تهران مؤثر بوده است.

تور سفرا از مناطق آسیب دیده در جنگ

غلامزاده از اجرای برنامه ویژه برای سفرا در جریان جنگ اخیر خبر داد و گفت: در ادامه برنامه تورهای آشنایی با تهران برای خانواده دیپلمات‌ها که از ۴ سال قبل آغاز شده بود، در روزهای جنگ نیز گروهی از سفرا به بازدید میدانی از مناطق مسکونی آسیب‌دیده، مجتمع‌های هدف قرارگرفته و یک مرکز درمانی که هدف‌گیری شده بود برده شدند.

به گفته وی، سفرا به عنوان نخستین حلقه انتقال خبر به دولت‌های خود، با مشاهده میدانی می‌توانند گزارش مستند و دقیق منتقل کنند. در این بازدیدها سفیرانی از جمله نمایندگان روسیه، بلاروس، کوبا و نیکاراگوئه و نیز وابسته نظامی ژاپن حضور داشتند.

مترو به عنوان پناهگاه، ایده‌ای بدون زیرساخت

غلامزاده درباره طرح استفاده ۲۴ ساعته از مترو به عنوان پناهگاه در شرایط بحران گفت: این ایده بدون آماده‌سازی زیرساختی لازم قابل اجرا نیست. پناهگاه واقعی نیازمند چندین خروجی، سرویس‌های بهداشتی، ذخایر و پیوست‌های ایمنی است و این موضوع باید در سطح سیاست‌گذاری کلان از قبل پیش‌بینی شود. در برخی کشورها مانند کره و چین، ایستگاه‌های مترو با تجهیزات اضطراری از پیش آماده شده‌اند.

قرارداد بزرگ ناوگان برقی با چین

غلامزاده با اشاره به سفر خارجی مدیریت شهری به چین گفت: هدف اولیه پیگیری قرارداد مترو بود که حدود ۹ سال قبل امضا شده اما پیش‌پرداخت آن انجام نشده بود. با پیگیری‌های انجام‌شده توسط علیرضا زاکانی و همکاری دولت وقت، امکان پرداخت پیش‌پرداخت فراهم شد و زمان تحویل از ۲۴ ماه به ۱۴ ماه کاهش یافت و با الحاقیه، تعداد واگن‌ها به بیش از هزار دستگاه رسید.

وی افزود: در همان سفر، قرارداد خرید اتوبوس و تاکسی برقی نیز پیگیری شد؛ آن هم پس از آنکه ظرفیت تولید داخلی پیش‌خرید شده بود اما پاسخگوی نیاز تهران نبود. برقی‌سازی ناوگان، نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا دارد.

چالش ایستگاه‌های شارژ نیازمند همکاری ملی

سرپرست مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران با اشاره به انتقادها درباره کمبود ایستگاه شارژ خودروهای برقی گفت: همزمان با واردات ناوگان، با همکاری مپنا و وزارت نیرو نصب ایستگاه‌های شارژ آغاز شده و در نقاطی مانند آزادی، برج میلاد و اراضی عباس‌آباد راه‌اندازی شده است. او تأکید کرد تکمیل این چرخه نیازمند همکاری دستگاه‌های ملی است و عرضه ناوگان و توسعه زیرساخت شارژ باید همزمان پیش برود.

به گفته غلامزاده، در دولت مرحوم سید ابراهیم رئیسی طراحی بسته جامع شامل تأمین مالی، واردات، پلاک‌گذاری و زیرساخت شارژ به صورت هماهنگ پیش رفت و همکاری دولت با مدیریت شهری در توسعه حمل‌ونقل عمومی کم‌سابقه بود.

تجربه مدیریت ابرشهرها

غلامزاده با اشاره به حضور در اجلاس ابرشهرها گفت: تعداد شهرهای بالای ۱۰ میلیون نفر در جهان محدود است و مدیریت چنین شهرهایی برای سایر مدیران شهری جذاب و آموزنده است. به گفته غلامزاده، نمایندگان شهرهایی مانند نیویورک، پاریس، استانبول و سنگاپور در این نشست‌ها حضور دارند و بسیاری از تجربه‌های تهران در حوزه فضای سبز، پسماند، شهرسازی و برنامه‌های اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی نمونه‌هایی مانند برنامه‌های حمایت از زنان سرپرست خانوار و تبدیل برخی احکام به اشتغال را از تجربه‌های کم‌نظیر معرفی کرد که برای مدیران شهری دیگر کشورها جالب توجه بوده است.

مترو تهران تمیز، منظم، اما نیازمند تسهیل برای گردشگر

غلامزاده در ارزیابی تطبیقی مترو پایتخت با متروهای جهان گفت: متروی تهران از نظر نظم و پاکیزگی در سطح بسیار خوبی قرار دارد و حتی در مقایسه با برخی متروهای شهرهای بزرگ اروپایی و آمریکایی وضعیت بهتری دارد. به گفته او، نقطه قابل بهبود، تسهیل مسیر استفاده برای گردشگران خارجی و ساده‌تر شدن فرایند تهیه بلیت است.

غلامزاده همچنین به جذابیت معماری برخی ایستگاه‌های مترو تهران اشاره کرد و گفت: از نظر جلوه‌های معماری، برخی ایستگاه‌ها قابل مقایسه با ایستگاه‌های شاخص مسکو هستند و هویت ایرانی–اسلامی در طراحی آنها دیده می‌شود.