بانک توسعه تعاون؛ پیشران در عدالت اقتصادی، اشتغال پایدار و بنگاه‌های کوچک

به گزارش ایلنا؛ در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی چون نابرابری منطقه‌ای، بیکاری روستایی و محدودیت دسترسی بنگاه‌های کوچک به منابع مالی روبرو است، بانک توسعه تعاون توانسته است در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ با تمرکز بر مأموریت توسعه‌ای خود، به یکی از بازیگران مؤثر در تحقق عدالت اقتصادی و تقویت اقتصاد مردمی تبدیل شود. بررسی آخرین گزارش‌های کدال این بانک، در کنار اخبار رسمی آذر ماه امسال، نشان می‌دهد که بانک توسعه تعاون نه تنها در ایفای تکالیف قانونی موفق عمل کرده، بلکه فراتر از آن، نقش فعالی در اشتغال‌زایی، حمایت از تعاونی‌ها و توانمندسازی مناطق کم‌برخوردار ایفا کرده است.

بانک توسعه تعاون به‌عنوان تنها بانک تخصصی بخش تعاون، از ابتدا با هدف پشتیبانی مالی از تعاونی‌ها، بنگاه‌های کوچک و متوسط و مناطق کمتر توسعه‌یافته شکل گرفت. این مأموریت در سال‌های اخیر، به ویژه در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، با جدیت بیشتری دنبال شده است.

مرور صورت‌های مالی منتشرشده در سامانه کُدال و اظهارات مدیران و مسئولان مرتبط نشان می‌دهد که این بانک تلاش کرده میان الزامات نظام بانکی، محدودیت‌های ترازنامه‌ای و مأموریت‌های توسعه‌ای، توازنی قابل قبول برقرار کند؛ توازنی که خروجی آن، رشد تسهیلات، افزایش پوشش خدمات عمومی و نقش‌آفرینی پررنگ در طرح‌های ملی اشتغال بوده است.

تصویر مالی بانک توسعه تعاون در گزارش‌های کدال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴

بر اساس آخرین صورت‌های مالی حسابرسی‌شده منتهی به پایان سال ۱۴۰۳ که در سامانه کدال منتشر شده، بانک توسعه تعاون با وجود محدودیت منابع، مسیر رشد در اعطای تسهیلات و افزایش کارایی منابع را دنبال کرده است. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از منابع بانک به تسهیلات اختصاص یافته و نسبت مصارف به منابع در سطحی بالاتر از میانگین برخی بانک‌های تجاری قرار دارد؛ موضوعی که با ماهیت توسعه‌ای بانک همخوانی دارد.

در گزارش‌های دوره‌ای سال ۱۴۰۴ نیز، روند پرداخت تسهیلات ادامه یافته و تمرکز بانک بر بنگاه‌های کوچک و متوسط (SME)، تعاونی‌ها و تسهیلات خرد به‌وضوح دیده می‌شود. مدیران بانک تأکید کرده‌اند که بخش قابل توجهی از پرتفوی اعتباری بانک به واحدهای تولیدی و تعاونی اختصاص یافته؛ واحدهایی که معمولاً دسترسی محدودی به منابع بانکی دارند اما نقش مهمی در اشتغال و تولید محلی ایفا می‌کنند.

بانک توسعه تعاون و موتور اشتغال روستایی

یکی از محورهای برجسته عملکرد بانک توسعه تعاون، نقش آن در اجرای طرح ملی اشتغال پایدار روستایی و عشایری است. عباس صوفی، نایب‌رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در آذرماه امسال با تمجید از عملکرد این بانک، حمایت دولت از بانک توسعه تعاون را «تضمین پایداری اشتغال روستایی» دانست.

به گفته این نماینده مجلس، بانک توسعه تعاون در سال‌های اخیر، به ویژه در قالب این طرح ملی، با تزریق هدفمند منابع مالی توانسته به محرومیت‌زدایی و رونق اقتصادی مناطق کم‌برخوردار کمک کند. بر اساس گزارش‌های رسمی، تاکنون بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات از سوی این بانک پرداخت شده که نتیجه آن ایجاد بیش از ۴۷ هزار فرصت شغلی جدید و تثبیت هزاران شغل دیگر در سراسر کشور بوده است.

ویژگی مهم این طرح، توزیع عادلانه منابع و تمرکز بر توسعه محلی است؛ رویکردی که در شرایط افزایش مهاجرت روستایی، می‌تواند به ماندگاری جمعیت و تقویت اقتصاد بومی کمک کند.

تسهیلات خرد، ازدواج و بنگاه‌های کوچک؛ فراتر از تکلیف

بانک توسعه تعاون در حوزه تسهیلات تکلیفی نیز عملکردی قابل توجه داشته است. طبق اظهارات امیرهوشنگ عصارزاده، مدیرعامل بانک، این بانک در سال جاری بیش از ۱۰۵ درصد سهمیه تسهیلات ازدواج و ۱۱۶ درصد سهمیه تسهیلات فرزندآوری را پرداخت کرده است؛ آن هم در شرایطی که از معافیت محدودیت‌های رشد ترازنامه‌ای برخوردار نیست.

در هشت ماهه نخست سال جاری، بیش از ۲۲۵ هزار فقره تسهیلات خرد به مردم پرداخت شده که نشان‌دهنده نقش بانک در تأمین مالی خانوارها و اقشار متوسط و کم‌درآمد است. علاوه بر این، حدود ۶۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات به بنگاه‌های کوچک و متوسط و نزدیک به ۳۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات عمومی اختصاص یافته است؛ ارقامی که جایگاه بانک توسعه تعاون را به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی اقتصاد خرد و تعاونی تقویت می‌کند.

نوآوری در خدمات و نگاه توسعه‌محور

در کنار تسهیلات، بانک توسعه تعاون در آذرماه امسال با معرفی و اجرای طرح‌ها و خدمات جدید، تلاش کرده دامنه خدمات خود را گسترش دهد. طرح «وصال» با سقف ۱۵۰ میلیون تومان، نمونه‌ای از این رویکرد است که به زوج‌های جوان امکان می‌دهد پس از دریافت وام ازدواج، بدون طی فرآیندهای پیچیده، از تسهیلات تکمیلی برای آغاز زندگی مشترک بهره‌مند شوند.

همچنین امکان ارائه حساب وکالتی بانک توسعه تعاون برای ثبت‌نام خودروهای برقی سایپا، نشان‌دهنده ورود فعال بانک به خدمات نوین و تسهیل تعامل مشتریان با طرح‌های ملی است. این اقدامات در کنار تحول مدیریتی و تأکید بر آموزش و توانمندسازی تعاونی‌ها، تصویر بانکی را ترسیم می‌کند که فراتر از یک نهاد صرفاً اعتباری عمل می‌کند و نگاه توسعه‌گرا دارد.

دستاوردهای عملی بانک توسعه تعاون در مسیر عدالت اقتصادی

همچنین عملکرد بانک توسعه تعاون در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، تصویری روشن از نقش‌آفرینی این بانک در حوزه عدالت اقتصادی، اشتغال پایدار و حمایت از بنگاه‌های کوچک ارائه می‌دهد. داده‌های منتشرشده نشان می‌دهد که بانک توسعه تعاون توانسته با جهت‌دهی منابع مالی به سمت بخش‌های مولد، به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌برخوردار، اثرگذاری ملموسی در اقتصاد مردمی ایجاد کند.

در حوزه اشتغال روستایی، بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات پرداخت شده که نتیجه آن ایجاد بیش از ۴۷ هزار فرصت شغلی جدید و تثبیت هزاران شغل موجود بوده است. این رویکرد علاوه بر توزیع عادلانه منابع، به کاهش مهاجرت روستایی و تقویت تولید محلی کمک کرده است.

تمرکز بر بنگاه‌های کوچک، تسهیلات خرد و خدمات نوین

بانک توسعه تعاون در بخش توانمندسازی اقتصاد مردمی نیز نقش پررنگی ایفاء کرده و حدود ۶۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات به بنگاه‌های کوچک و متوسط (SME) اختصاص داده است؛ تسهیلاتی که با تمرکز بر تعاونی‌ها، تولید محلی و تسهیل دسترسی به منابع مالی طراحی شده‌اند.

در بخش حمایت از خانوارها، طی هشت ‌ماهه نخست سال جاری، بیش از ۲۲۵ هزار فقره تسهیلات خرد پرداخت شده و سهم بانک در پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری به ترتیب به ۱۰۵ درصد و ۱۱۶ درصد سهمیه تکلیفی رسیده است. همچنین حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات عمومی در اختیار متقاضیان قرار گرفته که نشان‌دهنده نقش بانک در پاسخ‌گویی به نیازهای مالی عمومی جامعه است.

در کنار این موارد، توسعه خدمات نوین نیز در دستور کار بانک قرار داشته است؛ از جمله اجرای طرح وصال به‌عنوان تسهیلات تکمیلی ازدواج، ارائه حساب وکالتی برای خودروهای برقی و برنامه‌های آموزشی و مدیریتی ویژه تعاونی‌ها. مجموعه این اقدامات، تصویر بانکی را ترسیم می‌کند که توسعه پایدار را نه در شعار، بلکه در عمل دنبال می‌کند.

به هر روی؛ بررسی عملکرد بانک توسعه تعاون در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، بر پایه گزارش‌های کدال و اخبار رسمی آذر ماه امسال، نشان می‌دهد این بانک توانسته مأموریت توسعه‌ای خود را به شکلی ملموس دنبال کند. از حمایت هدفمند از تعاونی‌ها و بنگاه‌های کوچک گرفته تا نقش‌آفرینی در اشتغال روستایی، تسهیلات خرد و خدمات نوین، بانک توسعه تعاون به یکی از ابزارهای مؤثر تحقق عدالت اقتصادی تبدیل شده است.

با این حال، بسیاری از کارشناسان و نمایندگان مجلس معتقدند؛ افزایش سرمایه و تداوم حمایت‌های دولتی می‌تواند ظرفیت اثرگذاری این بانک را چند برابر کند. تجربه بانک توسعه تعاون نشان می‌دهد که توسعه مردم‌پایه، اگر با ابزار مالی مناسب همراه شود، می‌تواند از شعار به عمل برسد؛ مسیری که از تعاون آغاز می‌شود و به توسعه پایدار ختم خواهد شد.