«رویای ناتمام» مستندی ورزشی با یک موضوع روز اجتماعی

مستند «رویای ناتمام» به کارگردانی سارا طالبیان با موضوع رقابت‌های جام ملت‌های آسیای فوتسال بانوان و صعود تیم ملی بانوان کشورمان به جام جهانی این رشته ورزشی روایتگر قصه‌ای پرتنش و مملوء از احساساتی است که می‌تواند برای هر ایرانی ملموس باشد، احساساتی که می‌توانند با تجربه زیسته ما و درک فرد فرد شخصیت‌های فیلم شخصی باشند و احساساتی که در زمین مسابقه با جمعی که آن افراد ساخته‌اند و با «ایران ایران ایران…» گفتن‌شان در شروع هر مسابقه ملی می‌شود.
مستندهای ورزشی مخاطب را با تنش و تعلیق‌های موجود در فضای مسابقات همراه می‌کنند و از این منظر فیلمساز با محوریت قرار دادن زندگی ورزشکاران در لحظات مختلف فیلم و همراه شدن با آن‌ها می‌تواند مخاطب را در کنار یک تیم (یا یک ورزشکار) قرار دهد و او را با اوج و فرودهای مسیر مسابقات و مبارزات با اثر همراه کند.

«رویای ناتمام» به خوبی این همزادپنداری را ایجاد می‌کند، سارا طالبیان با دنبال کردن چالش‌های زندگی بانوان فوتسالیست رویای موفقیت در این ورزش و حضور در مسابقات آسیایی و جهانی را به آرزویی تبدیل می‌کند که هر چند سخت، می‌تواند دست‌یافتنی باشد. او مسیر دستیابی به این رویا را به نحوی مصور می‌کند که انگیزه و هدف شخصیت‌های مقابل دوربینش به دغدغه و نیاز دراماتیک مخاطب تبدیل می‌شود و به همین دلیل مسابقاتی که قهرمان‌های قصه‌اش در آن حضور دارند به اوج حساسیت می‌رسند و به نقاطی تبدیل می‌شوند که می‌توانند مخاطب را غرق هیجان کرده و تا انتها با اثر همراه کنند. البته این هیجان می‌توانست بیش از این به فیلم تزریق می‌شود و فیلمساز می‌توانست از این پتانسیل بیشتر استفاده کند و جذابیت بیشتری به اثرش ببخشد اما تمرکز بر ثبت تصاویر مستند مسابقات کم‌تر است که احتمالاً دلیلش می‌تواند کمبود تجهیزات و شرایط محدود فیلمبرداری در تورنمنت مذکور باشد.

طالبیان با دنبال کردن زندگی فوتسالیست‌های جوان فیلمش ابعادی اجتماعی به اثر بخشیده که در کلیت اثر می‌توان محدودیت‌های موجود برای این ورزشکاران را به محدودیت‌های اجتماعی و فرهنگی تعمیم داد. او قصه‌هایی را روایت می‌کند که برای بسیاری از دختران هموطنش می‌تواند ملموس و دردی مشترک باشد. دوربین «رویای ناتمام» با دختران مختلفی همراه می‌شود؛ دختری که خانواده‌اش مخالف ورزش حرفه‌ای او است، دختری که مجبور شده ارتباطش با پدر را قطع کند و… .

«رویای ناتمام» را از این منظر می‌توان اثری اجتماعی دانست، دوربین به حد مطلوبی جهان درونی شخصیت‌هایش وتجربیاتشان را با تمام اضطراب‌ها و ترس‌هایی که تجربه می‌کنند به تصویر می‌کشد و شکست در مسابقات را به شکست در ابعاد وسیع‌تری مثل از دست دادن امکان استقلال اجتماعی تبدیل می‌کند و مسیر اتفاقات واقعی فیلم به سمتی می‌رود که اوج و فرودهای بسیاری در اثر ایجاد می‌شود و در نهایت قهرمان‌های «رویای ناتمام» با از دست رفتن رویای اصلی‌شان به رویای دیگری دست پیدا می‌کنند و به قهرمان‌هایی تبدیل می‌شوند که هر چند قهرمانی آسیا را به دست نیاورده‌اند اما توانسته‌اند خود را به اثبات برسانند.

چند صحنه پایانی «رویای ناتمام» و دلخوری مربی از برخی بازیکنان هر چند که فضاسازی مورد نظر فیلمساز را بیش از پیش ملموس می‌کند و دردی که مربی متحمل شده را به تصویر می‌کشد اما می‌تواند از صحنه‌هایی باشد که حذفش به فیلم آسیبی نمی‌رساند اما تلاش فیلمساز برای وفاداری به حقیقت و تا حد امکان دوری از خودسانسوری نیز می‌تواند نکته مثبتی در این پایان‌بندی به حساب بیاید.

جدیدترین اثر سارا طالبیان یکی از آثار ارزشمندی است که امسال در نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت به نمایش در می‌آید و مرکز مستند سوره پس از «شگرد» که یکی از آثار موفق سال گذشته سینمای مستند ایران بود حالا اثر ورزشی دیگری تولید کرده که حاوی ابعاد گسترده‌تر اجتماعی است و آنچه که مطرح می‌کند برای جامعه امروز ما حیاتی‌تر است.
محدود نشدن مرکز مستند سوره در طیفی از موضوعات خاص و توجه به مسائل کمتر دیده‌شده اجتماعی و انسانی می‌تواند نویدبخش مسیر تازه‌ای باشد. اعتماد به جوانان با نگاهی حرفه‌ای در کنار گستردگی موضوعات از سوی نهادهای تولیدکننده آثار سینمایی می‌تواند خلا تولیدات اجتماعی و فرهنگی مورد نیاز جامعه امروز را تا حدی پر کند که امیدوارم این رویکرد در مسیر تکامل قرار بگیرد و هر سال شاهد آثار بیشتری در زمینه مسائل روز جامعه باشیم.