«ارز تک نرخی» ضد اجتماعی و ضد مردمی است/ لزوم افزایش حقوق بیشتر از تورم/ ریال را تقویت کنید

به گزارش خبرنگار ایلنا، در هفته‌های گذشته بحث‌ها درباره تصویب و عدم تصویب لایحه بودجه داغ بوده است. با رد شدن پیش‌نویس این لایحه توسط مجلس و برگشت آن به دولت، توصیه‌های اجرایی برای بازنویسی این سند دوباره از سوی کارشناسان و تشکل‌های صنفی و اقتصادی مطرح شده است. این توصیه‌ها البته همزمان با تعیین نرخ ارز در همین سند و در آستانه اعتراضات  به جهش ناگهانی نرخ برابری ریال و دلار مطرح شده اند. با این وجود، انتصاب عبدالناصر همتی و تداوم رویکرد تک نرخی کردن ارز، احتمالاً  انتقادات را به ویژه در میان فعالان کارگری افزایش خواهد داد. 

علیرضا محجوب (دبیرکل خانه کارگر و عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی) در این ارتباط به خبرنگار ایلنا توضیح داد: بحث بودجه ریزی و تصویب آن کار بسیار دشواری است. چه بودجه نویسی، چه بودجه ریزی، چه تصویب و چه رد و بازنویسی آن همه فرآیندهایی سخت در حوزه برنامه‌ریزی و قانون‌گذاری محسوب می‌شوند. وقتی اعداد واقعی و خواسته‌های دولت با هم تطبیق پیدا نمی‌کنند و  عوامل به تصویب کمک نکنند، مانند اکنون تصویب لایحه بودجه به تعویق می‌افتد. این موضوع در کشور پیشتر هم سابقه داشته و احتمالاً باز هم اتفاق خواهد افتاد. 

وی افزود: باید امیدوار باشیم که دولت در برگشت سند بودجه، این بار این لایحه را بهتر بنویسد و به ویژه موضوع حقوق و دستمزد کارمندان و کارگران را بهتر ببیند. اینکه ما می‌گوییم بودجه باید بیشتر به سمت حمایت از فقرا برود، به این معنا نیست که ما صرفاً یارانه دهک‌های یک، دو و سه فقیر را تامین کنیم. ما باید به سمت محو این شکل از حمایت‌ها و یارانه‌دادن‌ها برویم. ما بر این باوریم که ساختار بودجه و برنامه‌ریزی کشور باید همه را به سمت ارزش نهادن برای کار و اشتغال ببرد و حتی امکان اشتغال معلولان نیز فراهم شود. 

او ادامه داد: این افتخار نیست که ما بگوییم به افراد زیادی یارانه می‌دهیم. ما باید به همه کار بدهیم و کار افتخار ما باشد. بودجه باید فزاینده و توسعه بخش باشد و با آن اشتغال و درآمد عمومی افزایش یابد. تعداد افرادی که در بودجه باید مشمول کمک‌های دولتی باشند، نهایتاً باید به چندصدهزار نفر برسند و نباید جمعیتی میلیونی باشند. 

محجوب خاطرنشان کرد: معتقدیم اینکه برخی نمایندگان می‌گویند افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان دولت اندک است، نکته مثبتی است و باید حداقل به اندازه نرخ تورم افزایش داشته باشیم. ما معتقدیم حتی افزایش به میزان تورم هم اندک است زیرا بدون شک تورم انتظاری در راه است. ما باید قیمت‌های سال آینده را در نظر بنگریم؛ در غیر این صورت به کارمندان و کارگران و بازنشستگان توجه نکرده ایم. 

ایده تک نرخی کردن ارز ماخذ علمی ندارد! 

دبیرکل خانه کارگر همچنین با اشاره به مسئله نرخ ارز در بودجه و تغییرات صورت گرفته در میان مسئولان سیاستگذاری پولی کشور بیان کرد: ما اعتقاد داریم که ایده تک نرخی کردن ارز که همچنان در راس تفکرات مدیران پولی کشور قرار دارد، ماخذ علمی ندارد و در این رابطه آماده هر نوع مناظره‌ با حامیان  علمی بودن این ایده در هر سطحی هستیم. بنده شخصاً آماده مناظره هستم! 

عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی تاکید کرد: تک نرخی کردن ارز زمانی حرفی علمی خواهد بود که دولت بتواند نرخ ارز را به کانالی کمتر از ۱۰ هزار تومان و حتی تا ۸ هزار تومان پایین آورد. اگر نتواند چنین تعادلی را در نرخ حفظ کند -که این امر بعید است- پس با چاره‌ای جز مخالفت با ارز تک نرخی نداریم. ارز کالاهای اساسی همواره جدا از ارز بازار آزاد بوده است و در زمان جنگ و غیر جنگ همواره به این شکل ارز را مدیریت کرده‌ایم. دولت نهایتاً باید برخی فرآیندها را در تخصیص ارز ترجیحی منفک کند تا بار کمتری به دوش بکشد. 

وی اضافه کرد: نباید نرخی که امروز به عنوان نرخ ارز ترجیحی اعلام می‌شود، معادل  نرخ تالار دوم بورس ارز باشد. این غلط است که اساساً دولت بورس ارز درست کند. درست کردن بورس کار دولت‌ها نیست. دولت‌ها ممکن است در مدیریت بورس‌ها نقش ایفا کرده و در آن سهیم شوند، اما نباید رسماً بانک مرکزی خود را مدیر بورس کنند. حتی در بازار سرمایه نباید دولت به این شکل حضور داشته باشد؛ در چنین شرایطی تکلیف بازار ارز نیز روشن است. وقتی دولتی اسماً و رسماً تشکیل بورس دهد، این دولت به سیبل تبدیل خواهد شد. فراموش نکنیم بازار سیاه ارز، همچنان بازاری سیاه است که دولت نباید آن را با رسمیت دادن و ایجاد بورس سفید کند. 

محجوب گفت: قیمت روانی، هنوز مهمترین موضوع بازار ارز است. ما با عدد و رقم اثبات می‌کنیم که نرخ پول باید با سبدی از کالاها مقایسه شود تا قیمت واقعی ارز استخراج شود. دولت و مجلس اگر در این موضوع ذی‌نفع نباشند، تکلیف دارند تا چنین کاری را صورت دهند و به این شیوه نرخ ارز را محاسبه کنند. این شناخته‌شده‌ترین روش است که با درنظر گرفتن سبدی از کالاها، قیمت حقیقی ارز استخراج شود. قیمت تطبیقی و قیمت روانی ارز اگر استخراج شود، جامعه نیز آرام خواهد شد و براساس آن قیمت‌ها حرکت خواهد کرد. 

دبیرکل خانه کارگر تصریح کرد: حرف ما این است که قیمت‌های واقعی بازار با این قیمت‌هایی که امروز به آن تحمیل شده متفاوت است و دولت باید به قیمت‌های واقعی برگردد. تازه پس از آن باید به ترازها برگردیم. تک نرخی کردن در این شرایط دروغ بزرگی است. در دولت‌های مختلف این طرح اجرا شده و نتیجه نداده است. اولاً این طرح ضد اجتماعی و ضد مردمی و ضد حقوق بگیران است. علت شکست دولت‌ها در تحقق سیاست تک نرخی کردن ارز این است که ما بازار وسیع صادراتی نداریم. بازار صادراتی کم عمق فاقد آن خروجی است که ما بتوانیم نرخ ارز تک نرخی را داشته باشیم. 

این فعال کارگری در پایان خاطرنشان کرد: من کاملا از زاویه اقتصادی و با همان منطق سرمایه‌داری در این حوزه بحث خود را مطرح کردم و براساس همان منطق نیز نرخ ارز تک نرخی در ایران قابل تحقق نیست. در این بازار کم عمق و کوچک، چنین سیاستی موفق نمی‌شود. نظام اصطلاحاً «ارز شناور مدیریت شده»  لازم است که حذف گردد. ما همه اشتباهات اقتصادی را باید با هم پاک کنیم. این یک نظام آمریکایی است که در دوره نیکسون وضع شد و امروز در آمریکا هم منسوخ است. بعدها خود آمریکایی‌ها نقش دولت را در این بازار بسیار بالاتر بردند. این درحالی است که ما نه بازار را داریم و نه مانند آمریکا چاپ‌کننده دلار هستیم. مطالبه ما از دولت این است که فقط ریال را تقویت کنند. مهمترین مطالبه کارگران و حقوق‌بگیران امروز از مجلس، تقویت ریال است!