فیلم سینمایی «مولا» با کسب اجازه از چهره‌های مختلف جهانی ساخته شد/ هوش مصنوعی آینده صنعت سینما را متحول می‌کند

امیر یوسف محبی مدیر تولید پروژه «مولا» که برای اولین بار در چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره چگونگی شکل‌گیری این اثر گفت: از سال ۱۳۹۷ به دنبال تولید انیمیشنی با سطح کیفی بسیار بالا درباره حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)، تبیین حقانیت ایشان و معرفی شخصیت والای آن حضرت به جهانیان بودیم و دغدغه اصلی از تولید فیلم، پرداختن به این موضوع بود.

وی افزود: با وجود مراجعه متعدد به نهادهای مختلف و برخورداری از ارتباطات بین‌المللی، تصور ما این بود که سرمایه لازم برای تولید اثر تأمین می‌شود اما در نهایت هیچ حمایتی صورت نگرفت و پروژه برای مقطعی عملاً متوقف شده و به تعویق افتاد.

محبی خاطرنشان کرد: به هر کجا که مراجعه می‌کردیم بر روی وجوه ارزشمند کار تأیید می‌کردند اما جهت انجام حمایت عملی، تمایلی نشان نمی‌دادند؛ برای نمونه پاسخ تماس‌ها داده نمی‌شد یا از ادامه ارتباط خودداری می‌کردند. این روند ادامه داشت تا زمانی که فناوری هوش مصنوعی ظهور کرد و گروه تصمیم گرفت از این امکان برای ساخت فیلم درباره حضرت علی(علیه‌السلام) استفاده کند.

وی توضیح داد: در دوره‌ای که این ایده مطرح شد، هنوز آشنایی گسترده‌ای با ابزارهای هوش مصنوعی وجود نداشت و مردم حتی در سطح گفت‌وگوهای ساده نیز با این فناوری آشنا نبودند. روند رشد انیمیشن در تاریخ معمولاً در بازه‌های زمانی طولانی رخ داده اما هوش مصنوعی با سرعتی چشمگیر پیشرفت کرده و این موضوع در پلان‌های مختلف مربوط به فیلم سینمایی «مولا» قابل مشاهده است.

محبی بیان کرد: برخی صاحب‌نظران این اثر را نوعی تاریخچه رشد هوش مصنوعی در سینما دانسته‌اند، زیرا در بعضی پلان‌ها استفاده از این فناوری مشهود است و در برخی دیگر حتی عوامل حرفه‌ای نیز متوجه آن نشده‌اند. یکی از دلایل این تفاوت‌ها، دشواری حفظ تداوم یا راکورد میان پلان‌هاست، چرا که هوش مصنوعی ممکن است یک صحنه را از زاویه‌ای متفاوت کاملاً دگرگون کند و به همین خاطر، کنار هم قرار دادن نماهای مرتبط با حفظ جزئیات ظریف کاری بسیار دشوار است.

محبی با اشاره به پیچیدگی بازسازی عناصر تاریخی گفت: حفظ جزئیات لباس، چهره و معماری در فضای تاریخی بسیار سخت و دشوار است زیرا برخلاف موضوعات معاصر، داده‌های آماده‌ای درباره پارچه، دوخت یا بافت‌های مربوط به پوشاک در آن دوران وجود ندارد و باید اطلاعات دقیق به سیستم داده شود. برخی منتقدان بدون توجه به این دشواری‌ها، اثر را با تصاویر ثابت نسخه‌های جدید هوش مصنوعی مقایسه کردند، در حالی که اگر این مسیر ساده بود، کشورهای پیشرو پیش از این چنین فیلمی ساخته بودند.

مدیرتولید فیلم «مولا» تأکید کرد: تیم سازنده با تلاش فراوان توانست نخستین فیلم بلند هوش مصنوعی جهان را با نام مبارک مولا علی (علیه‌السلام) تولید کند. دغدغه نخست گروه، ساخت فیلمی درباره حضرت امیر (علیه‌السلام) بود و استفاده از هوش مصنوعی صرفاً به دلیل مشکلات و محدودیت‌های تولید و برای کاهش هزینه‌ها انتخاب شد. اگر شرایط مهیا شود، این مسیر ادامه خواهد یافت زیرا معرفی شخصیت ایشان به جهان هنوز به‌درستی انجام نشده و این موضوع را نوعی رسالت شخصی می‌دانیم؛ چه با هوش مصنوعی، چه با جلوه‌های ویژه و چه با تولیدات سنگین سینمایی.

محبی در ارزیابی تجربه تولید فیلم با هوش مصنوعی اظهار کرد: این تجربه از یکسو دستاوردهای زیادی داشته است چون هر پروژه ایده‌ها و تجربه‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند و از سوی دیگر رضایت کامل حاصل نشده است. شخصاً معتقد هستم برای حضرت امیر (علیه‌السلام) باید بهترین نتیجه رقم بخورد و اگر حمایت‌های مالی و فنی بیشتری وجود داشت، کیفیت اثر نیز بالاتر می‌رفت.

وی یکی از مشکلات جدی در مسیر تولید فیلم «مولا» را قطعی‌های شدید اینترنت دانست که باعث مسدود شدن حساب‌های کاربری می‌شد و افزود: این موضوع برای پروژه‌ای بدون پشتوانه مالی خسارت‌بار بود.  گروه از سیستم‌هایی استفاده می‌کرد که اساساً برای سینما طراحی نشده بودند و حتی ناچار بودند فعالیت خود را پنهان نگه دارند تا ارائه‌دهندگان خدمات مانع کار نشوند. حساسیت موضوع نیز دشواری‌های تولید را دوچندان می‌کرد.

مدیر تولید «مولا» درباره آینده سینما و نقش هوش مصنوعی نیز گفت: این مسئله پاسخی دوگانه دارد. همکاران پروژه اکنون با استفاده از تجربیات همین اثر، مشغول ساخت کار دیگری در فضای معاصر هستند که حدود ۴۰ دقیقه از آن تولید شده است.

وی توضیح داد: کاهش هزینه‌ها مهم‌ترین عامل جذابیت هوش مصنوعی است؛ به‌گونه‌ای که برای مثال صحنه‌ای مانند غرق شدن یک شهر در سیل، اگر در واقعیت ساخته شود میلیاردها دلار هزینه دارد، اما با هوش مصنوعی این موضوع به‌راحتی و با هزینه‌ای بسیار کم‌تر قابل اجراست.

محبی افزود: صنعت سینما به دلیل همین صرفه اقتصادی به سمت هوش مصنوعی حرکت خواهد کرد و همین موضوع، نگرانی‌هایی ایجاد کرده و حتی قوانینی در حال تدوین است، زیرا این فناوری می‌تواند بدون حضور بازیگر از چهره او استفاده کند. در پروژه «مولا» نیز با کسب اجازه از چهره‌های مختلف جهانی استفاده شد.

وی تصریح کرد: احتمال دارد در آینده برخی عوامل سینما بیکار شوند؛ به همین دلیل قوانینی وضع شده که استفاده از چهره افراد مستلزم پرداخت حق امتیاز باشد. با این حال، در فیلم‌های اکشن و آثار دارای جلوه‌های ویژه سنگین، این فناوری بسیار جذاب خواهد بود، اما در آثار اجتماعی همچنان به فیلم‌های رئال نیاز است، زیرا انتقال حس انسانی با هوش مصنوعی آسان نیست.