ابعاد آسیب‌پذیری پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه/دلایل انفعال کشورهای عربی در قبال راهبرد منطقه‌ای واشنگتن

سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به آسیب‌پذیر بودن پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه در گفت‌وگو با ایلنا عنوان کرد: یک واقعیت وجود دارد که حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران، از منظر نظامی، اقدامی بود که تصور می‌کردند می‌توانند از طریق آن جمهوری اسلامی را غافلگیر کنند؛ اما کمتر از یک ساعت، پاسخ‌هایی به آن‌ها داده شد که موجب شگفتی‌شان شد. از منظر منطقه‌ای نیز آن‌ها تصور نمی‌کردند با توجه به رویکرد سیاست خارجی ما که مبتنی بر همسایگی است، به‌صورت هم‌زمان با سرزمین‌های اشغالی، پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه نیز هدف قرار گیرد. در همین چارچوب، ۱۴ پایگاه آمریکا در پنج کشور عربی مورد اصابت قرار گرفت که این حملات همچنان ادامه دارد و مراکز سوخت، بنادری که آمریکایی‌ها از آن استفاده می‌کنند، رادارها و ناوچه‌ها را نیز دربر گرفته است.

وی ادامه داد: از منظر سیاسی، آن‌ها گمان می‌کردند با توجه به بازگشت به میز مذاکره، می‌توانند ملت ایران و مقامات ارشد کشور را فریب دهند و از مذاکره به‌عنوان ابزاری برای کاهش آمادگی‌های دفاعی و تهاجمی جمهوری اسلامی استفاده کنند. با این حال، باید توجه داشت که در این فرآیند، جمهوری اسلامی نه‌تنها در حوزه نظامی فریب نخورد و غافلگیر نشد، بلکه تاکنون حداقل چندین پهپاد فوق‌مدرن رژیم صهیونیستی را در مناطق مختلف سرنگون کرده است. همچنین موشک‌های جمهوری اسلامی از سامانه‌های پدافندی عبور کرده، رادارهای رهگیری موشک‌ها را نابود کرده و ضربات قابل‌توجهی به رژیم صهیونیستی وارد کرده است؛ به‌گونه‌ای که طی ساعات اخیر، صدای برخی از مقامات مهم و تأثیرگذار این رژیم نسبت به این تخریب‌ها بلند شده است. حتی رسانه‌های منتسب به اسرائیل، در گزارش‌هایی به تفاوت حملات جمهوری اسلامی در مقایسه با جنگ ۱۲ ‌روزه گذشته اشاره کرده و اعلام کرده است که شرایط کنونی به‌طور محسوسی با گذشته متفاوت است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در طول ساعات اخیر، این آسیب‌پذیری به‌طور کامل روشن و آشکار شده است. البته امکانات و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است که تاکنون مورد آسیب جدی قرار گرفته است. با این حال، می‌توان گفت پایگاه‌های آمریکا، بنادری که ناوها و ناوچه‌های آمریکایی از آن استفاده می‌کنند، مخازن سوخت و پایگاه‌هایی که نیروهای آمریکایی در آن حضور دارند، بیش از آنچه تصور می‌شد آسیب‌پذیر هستند. بر اساس برخی گزارش‌ها، تاکنون بیش از ۲۰۰ نفر از نیروهای آمریکایی کشته یا به‌شدت مجروح شده‌اند. در نتیجه، آسیب‌پذیری پایگاه‌ها، تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا به‌طور علنی مورد هدف قرار گرفته و واقعیت این آسیب‌ها برای افکار عمومی جهان آشکار شده است.

وی افزود: نکته دیگر این است که مراحل بعدی اقدامات جمهوری اسلامی، به‌طور قطع، می‌تواند مراکز سیاسی و اقتصادی آمریکا در منطقه را نیز دربر گیرد. بر این اساس، آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی باید بدانند که عملیات مشترکی که انجام دادند، نه‌تنها بازدارندگی برای آن‌ها ایجاد نکرد، بلکه نتوانست از وارد شدن آسیب‌های واقعی و جدی به مراکز و منافع‌شان جلوگیری کند. در این میان، به نظر می‌رسد کشورهای منطقه در وضعیت ابهام و سردرگمی قرار گرفته‌اند. از یک‌سو، این کشورها طی سال‌های طولانی پایگاه‌های آمریکایی را به‌عنوان عامل تأمین امنیت خود تلقی می‌کردند و از سوی دیگر، اکنون مشاهده می‌کنند که جمهوری اسلامی به‌راحتی این پایگاه‌ها را هدف قرار داده است. همان‌گونه که مقامات ارشد این کشورها در ایجاد و توسعه این پایگاه‌ها و فعالیت‌های درون آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند، در قبال هدف قرار گرفتن این پایگاه‌ها نیز عملاً اختیار چندانی ندارند. در بهترین حالت، می‌توان آن‌ها را ناظران نگران شرایطی دانست که احساس می‌کنند این پایگاه‌ها نه‌تنها امنیتی برای آن‌ها ایجاد نکرده، بلکه موجب افزایش ناامنی در کشورهایشان شده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: این کشورها نگران آن هستند که در جریان حملات موشکی به پایگاه‌های آمریکایی، خطاهای محاسباتی رخ دهد و مراکز صنعتی یا زیرساخت‌های آن‌ها نیز آسیب ببیند. در واقع، آن‌ها در برابر این تحولات، اقدام مؤثری جز نظاره‌گری ندارند و در عمل تابع شرایطی هستند که در نتیجه اقدامات نظامی جمهوری اسلامی و واکنش‌های متقابل شکل گرفته است. با این حال، این کشورها می‌توانند درخواست کنند که چنین اقداماتی متوقف شود؛ هرچند پیش‌تر به‌صورت رسمی به آن‌ها اعلام شده بود که هر پایگاهی که در عملیات علیه ایران نقش داشته باشد (اعم از محل شلیک، رصد، ایجاد اختلال یا پشتیبانی) به‌عنوان هدف مشروع تلقی خواهد شد. در نتیجه، در شرایط کنونی، این کشورها عملاً گزینه‌ای جز ابراز نگرانی و تلاش برای توقف درگیری‌ها ندارند تا از گسترش بیشتر آسیب‌ها جلوگیری شود. همچنین اگر این کشورها نفوذ بیشتری بر آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند، شاید می‌توانستند از وقوع چنین حملاتی جلوگیری کنند؛ اما اکنون که این تحولات رخ داده است، نقش آن‌ها بیش از هر چیز به نظارت و نگرانی نسبت به ساعات، روزها و تحولات آینده محدود شده است.