ابتلای سالانه 4000 زن زیر 40 سال به سرطان سینه/آلودگی‌های صنعتی بر بروز سرطان مؤثر است

آذین احمری در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، افزود: سرطان سینه در کشور ایران، با نرخ بروز حدود 35 تا 37 مورد در هر 100 هزار زن، به شایع‌ترین سرطان در میان بانوان تبدیل شده است. آمارها نشان‌دهنده شیوع این بیماری در استان‌هایی مانند تهران، البرز، یزد، قم و مازندران با نرخ 72 مورد در هر 100 هزار نفر است. استان مرکزی، به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی کشور با تمرکز کارخانه‌ها و آلاینده‌های زیست‌محیطی، در این میان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

وی ادامه داد: روند صعودی ابتلا به سرطان سینه با کاهش میانگین سنی ابتلا به حدود 10 سال کمتر از استاندارد جهانی همراه است، به طوری که 25 درصد موارد بیماری در زنان زیر 40 سال رخ می‌دهد و زنگ خطری را برای سیاستگذاران سلامت به صدا درآورده است. عوامل محیطی از جمله آلودگی هوا که مطالعات جهانی و محلی آن را با افزایش 8 تا 10 درصدی ریسک ابتلا مرتبط می‌دانند، در کنار تغییرات سبک زندگی مدرن، نقش پررنگی در بروز این معضل ایفا می‌کنند.

ابتلای سالانه 4000 زن زیر 40 سال به سرطان سینه

این متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس بیمارستان آیت‌الله خوانساری اراک اظهار داشت: آخرین آمار رسمی اعلام شده در خصوص بروز انواع سرطان در کشور مربوط به سال 1396 یعنی 8 سال پیش است. اگر بخواهیم بر اساس همین آمار صحبت کنیم میزان بروز سرطان در استان مرکزی، به اندازه متوسط کشوری است. در این 8 سال روند بروز سرطان دستخوش تغییر شده، اما متأسفانه به دلیل عدم انتشار آمار رسمی، امکان مقایسه و برنامه‌ریزی در این خصوص وجود ندارد.

احمری به کاهش سنی ابتلا به بیماری سرطان سینه اشاره داشته و تصریح کرد: با توجه به اینکه آمار رسمی نداریم، چندان نمی‌توانیم به طور قاطع بگوییم که بروز سرطان سینه افزایش پیدا کرده است یا خیر، اما با توجه تجربه و مشاهدات بالینی متوجه می‌شویم که سن بروز بیماری کاهش یافته و بانوان جوان بیشتر از گذشته به این بیماری مبتلا می‌شوند. این مشاهده بالینی با داده‌های ملی همخوانی دارد، جایی که سالانه حدود 4000 زن زیر 40 سال به این بیماری مبتلا می‌شوند.

وی بیان داشت: ثبت سرطان باید به صورت یکپارچه و کشوری انجام شود تا قابل استناد و اعتماد باشد. زیرا بسیاری از بیماران در استان خود درمان نمی‌شوند و اطلاعات این بیماران به‌رغم اینکه جزء آمار آن استان محسوب می‌شوند، در خارج از استان محل سکونت آنها است. بدون ثبت دقیق کشوری آمارها در این زمینه، برنامه‌ریزی برای پیشگیری دشوار خواهد بود. در این راستا پیشنهاد می‌شود سیستم ثبت سرطان بروزرسانی شود تا شامل داده‌های سالانه از تمامی استان‌ها باشد.

آلودگی‌های صنعتی بر بروز سرطان سینه مؤثر است

این متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس بیمارستان آیت‌الله خوانساری اراک به تأثیرات آلودگی هوا به خصوص آلودگی‌های صنعتی بر بروز سرطان سینه اشاره داشته و تأکید کرد: استان مرکزی، با شهرهایی مانند اراک که سال‌ها با آلودگی صنعتی دست و پنجه نرم می‌کنند، نمونه‌ای بارز از تأثیر عوامل محیطی بر سلامت است. مطالعات بین‌المللی نشان داده است که آلودگی هوا به ویژه ذرات معلق، ریسک ابتلا به سرطان سینه را در طولانی‌مدت، حدود 8 تا 10 درصد افزایش می‌دهد.

احمری بر پیش‌بینی‌ها در راستای آمار صعودی بروز سرطان سینه در استان مرکزی و ضرورت مطالعات اپیدمیولوژیک در این زمینه تأکید کرده و در این خصوص ابراز داشت: این استان با توجه به وجود صنایع آلاینده و تعداد روزهای آلوده سال، جزء مناطق آلوده محسوب می‌شود و آمار صعودی بروز سرطان سینه در سال‌های پیش روی استان قابل پیش‌بینی است. در استان مرکزی به دلیل نبود تحقیقات محلی، نیاز به مطالعات اپیدمیولوژیک، بسیار ضروری است و باید جدی گرفته شود.

وی اضافه کرد: با توجه به صنعتی بودن استان مرکزی، باید برنامه‌هایی برای کاهش آلاینده‌ها مانند فیلترهای کارخانه‌ای و نظارت بر کیفیت هوا اجرایی شود تا تأثیر آلایندگی‌ها بر سرطان کاهش یابد. همچنین، زنان در مناطق آلوده باید غربالگری منظم انجام دهند تا در صورت ابتلا، در همان مراحل اولیه بروز بیماری، درمان شوند. این دیدگاه با تحقیقات و پژوهش‌های اخیر همخوانی دارد و نشان‌دهنده شیوع بالاتر سرطان‌های مانند انواع پوست، سینه، مثانه و روده در این استان است.

هزینه‌های درمانی و دسترسی به داروها

این متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس بیمارستان آیت‌الله خوانساری اراک به چالش‌های درمانی مانند هزینه‌ها و دسترسی به داروها اشاره کرده و گفت: درمان سرطان سینه در ایران از طریق جراحی، شیمی درمانی، هورمون درمانی، ایمونوتراپی و رادیوتراپی، عمدتاً در دسترس است. با این حال، هزینه‌های درمانی بیماری بستگی به مرحله بیماری دارد و متغیر است. در مراحل اولیه درمان هزینه‌ها کمتر و موفقیت بالاتر تا 90 درصد است، اما در مراحل متاستاتیک هزینه‌ها افزایش می‌یابد.

احمری افزود: چنین موضوعاتی اهمیت طرح‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان سینه را پر رنگ می‌کند. در بیمارستان آیت‌الله خوانساری، تمام درمان‌های سرطان سینه به غیر از جراحی قابل ارائه است و در این راستا تلاش‌ها بر این است که هزینه‌های درمان را در حد ممکن کاهش دهیم. در این بیمارستان به واسطه حمایت‌های دولتی و مردمی، هزینه‌های درمان نسبت به مراکز خصوصی پایین‌تر است و بیماران در برخی موارد تنها هزینه داروی تزریقی را پرداخت می‌کنند.

وی بر پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماری تأکید کرده و ادامه داد: تارگت‌تراپی‌ها و ایمونوتراپی از انواع درمان‌هایی است که بار مالی قابل توجه برای بیماران به همراه دارد و در این زمینه حمایت بیشتر بیمه‌های درمانی می‌تواند در کاهش هزینه‌ها بسیار مؤثر باشد. در شرایطی که ایران سالانه با بیش از 19 هزار مورد جدید ابتلا به سرطان سینه روبرو است، تأکید بر پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماری، می‌تواند جان هزاران نفر را نجات داده و بار اقتصادی درمان را کاهش دهد.

کم‌تحرکی و رژیم غذایی ناسالم از عوامل اصلی افزایش سرطان سینه

این متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس بیمارستان آیت‌الله خوانساری اراک به تأثیرات زندگی‌های ماشینی در ابتلا به سرطان اشاره کرده و اظهار داشت: سبک زندگی مدرن، با کم‌تحرکی و رژیم غذایی ناسالم، یکی از عوامل اصلی افزایش سرطان سینه است. کارشناسان تأکید می‌کنند که 30 تا 50 درصد موارد سرطان با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری است. رژیم غذایی سالم شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و غذاهای تخمیر شده مانند ماست نقش کلیدی در این خصوص دارد.

احمری به موضوع رژیم غذایی سالم در پیشگیری از ابتلا به سرطان اشاره داشته و تصریح کرد: رژیم مدیترانه‌ای یا جنوبی، با تمرکز بر سبزیجات و کم کردن گوشت قرمز، توصیه می‌شود. همچنین، کاهش چربی اشباع به 10 تا 20 درصد کالری روزانه و اجتناب از مصرف مواد غذایی با مواد نگهدارنده و فوق فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس و پنیر پیتزا ضروری است. همچنین مصرف متعادل نمک و شکر در رژیم غذایی توصیه می‌شود. حتی سبک پخت‌وپز می‌تواند در بروز بیماری مؤثر باشد.

وی بیان داشت: تحقیقات نشان می‌دهد که سالم‌ترین نوع پخت غذا به صورت آب پز یا بخارپز است. حتی ظروف پخت‌وپز نیز می‌تواند در این سبک زندگی سالم نقش اساسی داشته باشد. ظروفی که بیشتر از همه توصیه می‌شود برای پخت‌وپز استفاده شود ظروف پیرکس و استیل و چدنی نسبت به ظروف تفلون است. مصرف روزانه حداقل 5 وعده میوه و سبزی می‌تواند ریسک را تا 20 درصد کاهش دهد. همچنین، اجتناب از غذاهای فرآوری شده و تمرکز بر غذاهای ارگانیک قابل اجراست.

اصلاح عادات ناسالم در پیگیری از ابتلا به سرطان سینه

این متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس بیمارستان آیت‌الله خوانساری اراک به موضوع سبک زندگی سالم اشاره داشته و تأکید کرد: اصلاح عادات ناسالم شامل ترک سیگار و الکل، اصلاح کم تحرکی و نگه داشتن وزن بدن در محدوده نرمال تأثیر بسزایی در کاهش خطر بروز سرطان سینه دارد. ورزش منظم، به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارها، ریسک ابتلا را در زنان، پیش و پس از یائسگی کاهش می‌دهد. حداقل 150 دقیقه فعالیت متوسط هوازی در هفته مانند پیاده‌روی، توصیه می‌شود.

احمری همچنین به موضوع کنترل وزن در پیشگیری از ابتلا به سرطان اشاره کرده و در این رابطه ابراز داشت: کنترل وزن و حفظ BMI در محدوده نرمال (18.5-24.9) نیز کلیدی است، زیرا اضافه وزن ریسک بروز سرطان را افزایش می‌دهد. ورزش و کنترل وزن با حفظ تعادل هورمونی و کاهش التهاب مزمن علاوه بر اینکه می‌تواند خطر بروز سرطان را در فرد کاهش دهد، به سلامت عمومی و کاهش سایر بیماری‌های مزمن مثل دیابت و بیماری‌های قلبی عروقی و ... نیز کمک می‌کند.