تفریح، قربانی تورم و فشار معیشتی شده است/ ورشکستگی شهربازی‌های روباز و زنگ خطر برای صنعت تفریح

رضا مردانی، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران ایران در گفتگو با خبرگزاری ایلنا در حاشیه چهاردهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت تفریحات، سرگرمی و شهربازی ایران با اشاره به حرکت این صنف از «انجمن» به سمت «اتحادیه»، از رکود عمیق صنعت تفریحات، فرسودگی ناوگان شهربازی‌ها، حذف تفریح از سبد خانوار و ورشکستگی شهربازی‌های روباز خبر داد و تأکید کرد: صنعت شهربازی امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت هدفمند دولت است.

۱۵ سال تلاش بی‌نتیجه؛ شهربازی‌داران هنوز اتحادیه ندارند

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران ایران اظهار کرد: امروز می‌توان گفت عملاً در جایگاه اتحادیه فعالیت می‌کنیم؛ چراکه این انجمن بعد از ۱۵ سال فعالیت، اکنون کارکردهایی در حد اتحادیه دارد اما همچنان در حد انجمن باقی مانده است.

وی افزود: حدود دو سال است که به طور جدی پیگیر تبدیل انجمن به اتحادیه هستیم تا بتوانیم خدمات بهتری به سازندگان، سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران ارائه دهیم. خوشبختانه این مسیر به نتیجه رسیده و هم‌اکنون در وزارت امور اقتصادی و دارایی و در فرآیند مقررات‌زدایی، در نوبت برگزاری مجمع عمومی افتتاحیه هستیم.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران متذکر شد: پس از برگزاری مجمع، تکلیف این صنعت روشن می‌شود و بالاخره جایگاه واقعی خود را پیدا خواهد کرد؛ جایگاهی که سال‌ها مغفول مانده بود.

نمایشگاه صنعت تفریحات؛ ویترین توان داخلی

مردانی با اشاره به سابقه حضور انجمن در نمایشگاه‌های تخصصی گفت: این چهاردهمین نمایشگاهی است که انجمن به عنوان متولی صنف در آن حضور دارد، در تمام این سال‌ها تلاش کرده‌ایم بر فعالیت‌ها نظارت داشته باشیم، غرفه‌داران را همراهی کنیم و دستاوردهای این صنعت را معرفی کنیم.

وی ادامه داد: اکثر غرفه‌داران در این نمایشگاه برای عرضه توانمندی‌ها و دستاوردهای خود حضور دارند. ما در انجمن با جمعی حدود ۱۵ نفره، تمام توان خود را برای ارتقای این صنعت به کار گرفته‌ایم.

رئیس انجمن شهربازی‌داران با افتخار به رشد تولید داخلی اشاره کرد و گفت: سال‌های گذشته وقتی مسئولان به نمایشگاه می‌آمدند، فقط یک غرفه با دستگاه‌های ساخت داخل داشتیم و من شخصاً مسئولان را به آن غرفه می‌بردم و می‌گفتم این‌ها ساخت وطن است. اما امروز با افتخار می‌گویم حدود ۹۰ دستگاه ساخت داخل در این نمایشگاه عرضه شده است.

وی افزود: امسال نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد رشد داشته‌ایم، در این نمایشگاه حدود ۱۱۰ غرفه‌دار و نزدیک به ۵۰۰ نوع تجهیزات حضور دارند که حدود ۹۰ درصد آن‌ها ساخت داخل است.

تفریح؛ قربانی اول بحران‌های اقتصادی

مردانی با اشاره به جایگاه تفریح در سبد خانوار گفت: در تمام دنیا، تفریح یکی از اولویت‌های اصلی خانواده‌هاست؛ اما متأسفانه در کشور ما، به دلیل شرایط اقتصادی و فشارهای معیشتی، تفریح به انتهای سبد خانوار منتقل شده است.

وی افزود: با وجود افزایش افسردگی در جامعه و نیاز واقعی خانواده‌ها به تفریح، شرایط اقتصادی، تحریم‌ها و محاصره اقتصادی موجب شده مردم ابتدا از تفریح خود بزنند.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران تأکید کرد: هر اتفاقی که در کشور رخ می‌دهد، نخستین جایی که آسیب می‌بیند صنعت تفریح است. امروز خانواده‌ها اولویت‌شان مسکن، آموزش و پوشاک است و اگر چیزی باقی بماند، شاید به تفریح فکر کنند.

ورشکستگی شهربازی‌ها و فرسودگی ناوگان

مردانی با بیان اینکه صنعت شهربازی در شرایط بحرانی قرار دارد، عنوان کرد: سرمایه‌گذارانی که در این حوزه فعالیت می‌کردند با مشکلات جدی مواجه شده‌اند. سازندگان داخلی نیز به‌دلیل محدودیت‌ها دیگر امکان صادرات ندارند؛ در حالی که در سال‌های گذشته به بیش از ۳۰ کشور صادرات داشتیم و حتی در اروپا هم ردپای دستگاه‌های ساخت ایران وجود دارد.

وی اضافه کرد: امروز ناوگان شهربازی‌های کشور فرسوده شده و نیاز به نوآوری دارد، اما وقتی بهره‌بردار مشتری ندارد و مراجعه‌کننده کم شده، عملاً توان نوسازی هم از بین می‌رود.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران تصریح کرد: به صراحت می‌گویم شهربازی‌های روباز عملاً ورشکسته شده‌اند. کاهش جمعیت کودک، تغییر سبک زندگی و فشار اقتصادی موجب شده این صنعت دچار سردرگمی شود. مجموعه‌های سرپوشیده هم اگر فعال هستند، بیشتر به‌واسطه حضورشان در مال‌ها و مراکز خرید است.

وی ادامه داد: با این شرایط، صنعت شهربازی در آستانه ورشکستگی قرار دارد و بدون حمایت جدی، ادامه فعالیت برای بسیاری از فعالان این حوزه ممکن نخواهد بود.

حمایت‌های دولتی؛ کافی نیست

مردانی توضیح داد: در این چند سال توانستیم صنعت و صنف خودمان را ارتقاء دهیم و آن را به دولتمردان معرفی کنیم. امروز شاهد آنیم  که از وزارت صمت، به‌ویژه آقای دکتر آزادبخت، مدیرکل صنایع، توجه و حمایت‌هایی از صنف ما صورت گرفته است.

وی افزود: آقای دکتر آزادبخت شخصاً برای افتتاحیه نمایشگاه تشریف آوردند و در حوزه حمایت از تولید داخل، به‌ویژه در جلوگیری از واردات، اقدامات مؤثری انجام داده‌اند؛ اما واقعیت این است که یک دست صدا ندارد و با حمایت یک نفر، همه مشکلات این صنعت حل نمی‌شود.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران متذکر شد: تولیدکننده ما اگر دستگاه بسازد، یخچال نیست که در انبار بگذارد. این تجهیزات باید نصب شوند و بهره‌برداری داشته باشند. وقتی بهره‌بردار توان خرید ندارد و مراجعه‌کننده هم کم است، حتی به‌روزترین دستگاه هم بلااستفاده می‌ماند.

وام، سرمایه‌گذاری و اشتغال؛ حلقه مفقوده

مردانی با اشاره به ضرورت حمایت مالی گفت: ما به وام‌های کم‌بهره نیاز داریم تا بتوانیم ناوگان شهربازی‌ها را نوسازی کنیم، این نوسازی منافع گسترده‌ای برای کشور دارد.

وی افزود: حدود ۴۸۰۰ مجموعه فعال تفریحی در کشور داریم. اگر هر کدام فقط ۳۰ نفر پرسنل داشته باشند، حجم اشتغال ایجاد شده در این صنعت کاملاً مشخص است. علاوه بر آن، زنجیره‌ای از مشاغل وابسته مانند فایبرکار، نقاش، آهنگر، الکترونیک‌کار و تولیدکنندگان قطعات درگیر این صنعت هستند.

رئیس انجمن تأکید کرد: اگر زیرساخت‌ها فراهم شود و سرمایه‌گذار احساس امنیت شغلی کند، حاضر به سرمایه‌گذاری خواهد بود. شهربازی یعنی نوآوری؛ اگر نوآوری نباشد، یعنی ورشکستگی.

قراردادهای کوتاه‌مدت؛ مانع اصلی نوسازی

مردانی با انتقاد از قراردادهای کوتاه‌مدت با شهرداری‌ها گفت: در سال‌های گذشته قراردادهای یک‌ساله داشتیم که عملاً امکان برنامه‌ریزی را از بهره‌بردار می‌گرفت. با پیگیری‌ها و مکاتبات متعدد، قراردادها امروز به سه سال رسیده، اما این هم کافی نیست.

وی افزود: حداقل سرمایه‌گذاری برای یک شهربازی امروز کمتر از ۵۰ میلیارد تومان نیست. سرمایه‌گذار با قرارداد سه یا چهار ساله چطور می‌تواند سرمایه‌اش را برگرداند؟

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شهربازی‌داران تصریح کرد: شهرداری‌ها باید نگاه خدماتی داشته باشند نه صرفاً درآمدی. متأسفانه به‌دلیل مشکلات مالی، فشار افزایش اجاره یا درصد مشارکت را به بهره‌بردار تحمیل می‌کنند و این فشار مستقیم به سرمایه‌گذار منتقل می‌شود.

انتقاد جدی به بازرسی‌ها و عملکرد سازمان ملی استاندارد

مردانی با اشاره به مشکلات نظارتی گفت: از طرف سازمان ملی استاندارد و شرکت‌های بازرسی زیرمجموعه آن، فشارهای زیادی به بهره‌برداران و سازندگان وارد می‌شود. نگاه بسیاری از این شرکت‌ها متأسفانه پولی است، نه خدماتی و نه ارتقایی.

وی افزود: بازرسی‌های دوره‌ای سه ماهه هزینه‌های سنگینی به بهره‌بردار تحمیل می‌کند. در حالی که ما در جلسات مصوب کردیم مسئولان فنی شهربازی‌ها آموزش‌های لازم را زیر نظر مدرسین سازمان ملی استاندارد ببینند و با چک‌لیست‌های روزانه، هفتگی و ماهانه تجهیزات را کنترل کنند؛ اما این مصوبات اجرایی نشد.

رئیس انجمن متذکر شد: در برخی موارد، شرکت‌های بازرسی حتی طراحی مهندسی و مهندسی معکوس انجام‌شده را قبول نمی‌کنند و از طراح و سازنده تعهدات محضری می‌گیرند که هر اتفاقی افتاد، مسئولیت کامل با آنها باشد.

وی ادامه داد: در آزمون‌های غیرمخرب نیز برخلاف نظر طراح که دو یا سه سال یک‌بار را کافی می‌داند، شرکت‌های بازرسی الزام به انجام سالانه می‌کنند. این آزمون‌ها نیاز به دمونتاژ کامل دستگاه دارد و هزینه‌های سنگینی به بهره‌بردار تحمیل می‌کند.

ارجاع شکایات به مجلس و وزارت صمت

مردانی با انتقاد از نبود مرجع پاسخگو گفت: نمی‌دانیم برای این قیمت‌گذاری‌های سلیقه‌ای و فشارهای غیرمنطقی به کجا باید شکایت کنیم. هرچه به سازمان ملی استاندارد مراجعه کردیم، نتیجه‌ای نگرفتیم. به همین دلیل شکایات خود را به مجلس شورای اسلامی و وزارت صمت منتقل کرده‌ایم و امیدواریم با ساماندهی این حوزه، قیمت‌گذاری شفاف و حمایت واقعی از بهره‌برداران و سازندگان انجام شود.