جشنواره فجر را با هیچ جشنواره‌ای مقایسه نکنید/ امسال شاهد رویش نیروهای درجه یکی در سینمای ایران هستیم

به گزارش خبرنگار ایلنا، منوچهر شاهسواری دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر اظهار کرد: شرایطی در جامعه ما حاکم است و متاسفانه ما جان‌های عزیزی را از دست دادیم؛ جان‌های عزیزی که می‌توانستند در راه رشد و پیشرفت این سرزمین باشند اما ما اکنون آنها را از دست داده‌ایم. اما باید زندگی کرد و حضور داشت و خانه را حفظ کرد؛ خانه سرزمین و عقاید و اعتقادات ما است. خانه برای ما اهالی سینما، سینما است. 

شاهسواری خاطرنشان کرد: جشنواره فجر در قالب یک‌ رویداد ملی توانسته است در تمام این سال‌ها نیروهای زیادی را به کشور معرفی کند مانند باغ بزرگی که میوه‌هایش را به آینده سرزمین تقدیم می‌کند. به احترام این رویداد ملی من امروز ایستاده و با رویی باز در خدمت شما هستم. به امید روزهایی پر از امید و آرامش. 

وی افزود: امسال تغییراتی در جشنواره داشتیم زیرا نیاز به بازنگری در رویکردهای جشنواره وجود داشت. فجر ذی‌نفعان بسیاری دارد و فقط فیلمسازان و اهالی رسانه ذی‌نفع این رویداد نیستند بلکه مردم، نهادها، دستگاه‌ها و ... نیز در آن ذی‌نفع هستند درنتیجه بدون توجه به این‌ گروه عظیم نمی‌توان تغییراتی اعمال کرد. ترجیح دادم به جای اینکه درباره تغییرات حرف بزنم اجازه دهم شما تغییرات را ببینید و بتوانید بهتر نقد کنید. 

شاهسواری در پاسخ به اولین پرسش که مربوط به نسبت جشنواره با وضعیت این روزهای کشور است اظهار کرد: گاهی ما در موقعیت‌هایی قرار می گیریم که بین‌ خودمان و احساسات و منافع درازمدت باید دست به انتخاب بزنیم. اطلاع دارم همکارانی که فیلمشان در جشنواره است، تحت فشار هستند. این تصمیم آنها پشت کردن به مردم نیست و فیلمسازان می‌توانند در فیلم‌هایشان صدای مردم باشند. وظیفه ما این است که در هر شرایطی کنار مردم باشیم، ترک‌ مردم و ترک خانه هیچ دستاوردی ندارد. ما باید مرهم باشیم نه اینکه نمک روی زخم مردم بپاشیم. 

شاهسواری در ادامه اظهار کرد: نمی‌توان زندگی را تعطیل کرد، همه تلاش ستاد من در جشنواره این است که امکانات لازم را برای مردم فراهم کنیم. امیدوارم از روز جمعه که بلیت‌فروشی آغاز می‌شود همه با هم فارغ از دیدگاه‌هایمان، غم‌هایمان و دردهایمان دور هم جمع شویم. بدون درد مشترک آرمان مشترکی شکل نمی‌گیرد. فرهنگ و هنر بالاتر از هر پدیده اجتماعی دیگری قرار دارد، ما بدون تصویر در این جهان بزرگ بی‌پناهیم. بدون تصویر حاشیه‌نشین جهانیم، آیا حق داریم بدون فیلمساز به حاشیه جهان برویم؟ من فکر میکنم تلاش همه همکارانم این است که در متن جهان باشیم.

وی درباره جایزه ویژه تماشاگران در این دوره جشنواره با یادی از سیف‌الله داد به عنوان بانی شکل‌گیری این جایزه گفت: جایزه ویژه تماشاگران یکی از آن مختصاتی است که در جای دیگر کمتر نمونه‌اش را پیدا می‌کنید. به لحاظ فنی یقین دارم که با یک صدم رای در سال گذشته یک فیلم دیگر اعلام می‌شد ولی انصاف حکم می‌کرد همان کسی که نامش از صندوق در آمده اعلام شود، فاصله آرا بسیار ناچیز بود. دوستان من در خانه سینما مسئولیت این کار را بر عهده گرفته‌اند، نگران شرایط اینترنتی هستیم، داریم فکر می‌کنیم که آیا می‌شود به همان شیوه کارت در صندوق برگردیم یا خیر. کم بودن مشارکت باعث می‌شود از صندوق کسانی بیرون بیایند که رای ما نیست.

دبیر جشنواره درباره بخش جنبی جشنواره اظهار کرد: باغ انیمیشن هر دو سه سال، یک بار خوب می‌دهد و امسال فقط یک انیمیشن در جشنواره حضور دارد و امکان داوری برای این بخش وجود ندارد و ما به همین دلیل تصمیم گرفتیم که این اثر خارج از مسابقه حضور پیدا کند. تعدادی از دوستان ما در مشهد یک فیلم کاملا ساخته شده با استفاده از هوش مصنوعی دارند و فکر کردم فیلمی که با این مشخصات فناورانه ساخته شده، خوب است که دیده شود تا بتوانیم فرصتی برای بررسی‌های بیشتر فراهم کنیم. فیلم مولا مواجهه‌ای است مستقیم با فناوری جدید.

وی درباره تضمین حضورش به عنوان دبیر در دوره‌های بعدی جشنواره گفت: آقای فریدزاده در حکمی که برای من ابلاغ کرده‌اند زمان مشخص نکرده‌اند ولی این دلیل نمی‌شود که من تا سالیان سال دبیر هستم. این موضوع را از آقای فریدزاده بپرسید.

شاهسواری در ادامه درباره پخش فیلم‌ها در سالن‌های سینما تأکید کرد: بعضی از سالن‌های ما مجهز به پرتاب اینترنتی فیلم هستند و به برخی هم فیلم‌ها به شکل هارد یا ایمیل ارسال می‌شود و من فعلا نگرانی چندانی بابت این موضوع ندارم. 

دبیر جشنواره درباره ساخته شدن آثار سینمایی با موضوع جنگ دوازده روزه اظهار کرد: درباره آثار ساخته شده با موضوع جنگ دوازده روزه که باعث بروز اتحاد و همگرایی دوباره در کشورمان شد ما کار خاصی نمی‌کنیم چون سینمای ایران آنقدر واکنش‌هایش دقیق است که فیلمسازان ما با هنر و خلاقیتشان واکنش نشان داده‌اند و آن واقعه با فیلم‌های هنری در سینما بروز و ظهور پیدا کرده است.

شاهسواری درباره دلیل عدم اطلاع‌‌رسانی‌های رسانه‌ای جشنواره تاکید کرد: ممکن است من اشتباه کنم، از نظر من جشنواره با فیلمش جشنواره می‌شود نه با اخبار و عکس. از روزی که دبیرخانه کارش را آغاز می‌کند تا زمان برگزاری جشنواره ما در پیش‌تولید هستیم، من فکر می‌کنم از روزی که جشنواره شروع می‌شود ما با جشنواره مواجهیم.

وی افزود: تغییرات اجتناب‌ناپذیر است، تغییر امری تدریجی اما ماهیتی است. جایی به من گفتند سال گذشته بخش جنبی فضای جشنواره را ملتهب کرد ولی من معتقد بودم این فیلم‌ها باید دیده شوند، امسال به همان تعداد و شاید متفاوت‌تر در بخش اصلی جشنواره فیلم خوب داریم و رشد کیفی جشنواره امسال در آثار قابل توجه است. سرمایه گرانقدری به لحاظ نیروی انسانی در همه بخش‌ها به میدان آمده‌اند.

وی افزود: یکی از ماموریت‌های من این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه همیشگی کنم و فضای لازم با وجود محدودیت‌ها آماده شد. ما نیازمند واحدی به نام ارتباطات و رسانه هستیم و ما باید برای جشنواره برندسازی کنیم، نشان این رویداد ملی را باید به نشان ثبت‌شده قانونی تبدیل کنیم. قطعا تغییرات امسال کاستی‌هایی دارد ولی می‌دانستیم اگر دست به تغییر نزنیم ممکن است دچار همین وضعیت کنونی باشیم، ریسک داشت و اگر اشکالی وجود دارد به دلیل تغییر است. یک چیزی دارد شکل می‌گیرد که باید به آن فرصت رشد دهیم. روابط‌عمومی در کشور ما سطحش بسیار متفاوت شده، گویی فقط مسئول خبر دادن و پیگیری حرف‌ها و اخبار است ولی این شیوه با آداب شخصی من همخوانی ندارد. با ایده‌های کهنه نمی‌توان وارد جهان جدید شد، من دنبال نظر و نقد هستم، کمک کنیم تا این مسیر را با هم هموار کنیم.

شاهسواری درباره دلیل حذف هیئت انتخاب تصریح کرد: حذف هیئت انتخاب ریسک بزرگی بود، اینکه من به عنوان دبیر مسئولیت‌هایم را به گردن هیئت انتخاب بیندازم ساده‌ترین کار ممکن بود. من حق ندارم بگویم هیئت انتخاب این فیلم‌ها را انتخاب کرد، فضا نباید فضای مسئولیت‌گریزی باشد. ایده من این است که تعدادی فیلم ثبت‌نام کردند، یک تعدادی طبق مقررات می‌توانند در جشنواره باشند، یک تعداد آماده می‌شوند تا به دبیرخانه تحویل داده شوند، همه فیلم‌ها دیده و بررسی شده و فقط خودم تنها این فیلم‌ها را ندیدم اما مسئولیت نهاییش با من است و هیچ امضایی به جز امضای من برای حضور فیلم‌ها در جشنواره وجود ندارد، اگر خطایی شده من باید تنبیه شوم و هر کدام از دوستان در این موقعیت باشند با ده درصد تغییر مثل هم هستند و برای ده درصد تفاوت مسئولیت‌پذیری را نباید کنار گذاشت.

وی درباره متفاوت بودن این رویداد با همه رویدادهای سینمایی اظهار کرد: همچنان من معتقدم شبیه این جشنواره از ابد تا ازل نداریم، ممکن است با سایر رویدادها مشابهت‌هایی وجود داشته باشد اما خاص بودنش همچنان وجود دارد. جشنواره سه کار بزرگ در تمام این سالها کرده، هم به سینمای ایران اعتبار داخلی داده، هم اعتبار بین‌المللی داده، بازار ایجاد کرده و هم نیروی کار ایجاد کرده است.

دبیر جشنواره درباره کیفیت آثار این رویداد اظهار کرد: هیچ فیلمی در جشنواره فجر حاضر نیست که از یک کیفیت مناسب برای دیدن برخوردار نباشد. امسال خیلی از عوامل و حتی کارگردان‌ها را نمی‌شناختم، امسال شاهد رویش نیروهای درجه یکی در سینمای ایران هستیم.

شاهسواری درباره صرفه‌جویی در هزینه‌های صورت گرفته اظهار کرد: سال گذشته هم صرفه‌جویی داشتیم اما نمود چندانی نداشت، به هر شکل شرایط اقتصادی جامعه خوب نیست، معیشت مردم در خطرات جدی قرار گرفته، در چنین شرایطی باید آدابی را رعایت کنیم حتی اگر پول وجود داشته باشد که البته وجود ندارد.

وی درباره تغییر خانه جشنواره در دوره حاضر گفت: همه منتقد کیفیت نمایش برج میلاد هستند و وقتی اسم برج میلاد می‌‌آید همه می‌خواهند کارت برج میلاد برایشان صادر شود و به همین دلایل ما به این جمع‌بندی رسیدیم که پردیس ملت اختصاصی اهالی رسانه باشد. تشخیص من این است که دوستان من در رسانه باید با احترام وارد سالن شوند، با هم فیلم ببینند و با هم نقد کنند و این پارامتر مهمی بود که خانه جشنواره را از برج میلاد به پردیس ملت ببریم. باید داشتن و ساخته شدن یک کاخ جشنواره به مطالبه ملی تبدیل شود.

شاهسواری درباره حضور فیلمسازان جوان جریان‌ساز در جشنواره امسال توضیح داد: درباره داشتن فیلمسازان جریان‌ساز من نمی‌توانم امسال چیزی بگویم ولی رویش نیروهای جوان و متخصص و خلاق را خواهیم داشت.

این تهیه‌کننده سینما درباره تاثیر تحریم جشنواره توسط برخی سینماگران گفت: من نمی‌‌دانم تحریم چه معنایی دارد، آدم و آبادانی با همدیگر موثر هستند، آیا ما با ترک محل کارمان، ترک خانه‌مان می‌توانیم دستاوردی داشته باشیم یا آنها را تحویل غاصبان می‌دهیم؟ من سعی می‌کنم در حفظ خانه خودم کوشا باشم.

دبیر جشنواره گفت: درباره دو فیلم برای نرسیدن به جشنواره نگرانی دارم ولی شاهد هستم که دوستان به شدت در حال تلاش هستند که فیلم‌هایشان را برسانند.

وی درباره عدم حضور برخی سینماگران در جشنواره گفت: من کسی را منع یا دعوت نمی‌کنم، جشنواره خانه‌اش است و اگر آمد قدمش روی چشم است. اعتقاد من این است که جشنواره با آغوش بازش هر دوستی که از هر جایی بیاید را می‌پذیرد و قدم بر چشم گذاشته و الزام و اجباری در این حوزه‌ها در هیچ جای جهان وجود ندارد. شاید کسی حالش خوب نباشد و نیاید، من هم اگر سمت حقوقی نداشتم حالم خوب نیست و شاید به جشنواره نمی‌آمدم.

وی درباره حضور فسلم‌های ضعیف در دوره‌های مختلف جشنواره افزود: جشنواره فیلم فجر یک رویداد ملی است و لطفا آن را با جشنواره دیگری قیاس نکنید، ما بلافاصله به سراغ قیاس می‌رویم و بعد ایراد می‌گیریم. این جشنواره به عنوان یک رویداد ملی بانی توسعه و رشد نیروی خلاق و کشف استعداد است، ممکن است از یک فیلم که شما بدتان می‌آید یک فیلمبردار یا بازیگر به سینما بیاید. جشنواره در توسعه سینما نقش جدی دارد.

وی افزود: بعضی از فیلم‌ها ثبت‌نام می‌کنند اما نسخه نهایی به جشنواره نمی‌رسد، من دوستی داشتم که ده روز پیش فیلمبرداری‌اش تمام شد و اصرار داشت در جشنواره باشد که گفتم من فیلم را با این شرایط نمی‌پذیرم. بعضی از فیلم‌ها اصلا ثبت‌نام نکردند، ما در اخبار با موج انصرافی روبرو بودیم که اصلا ثبت‌نام نکرده بودند و حدود ۲۰ فیلم اصلا امکان ارائه نسخه نهایی را پیدا نکرده بودند، برخی پروانه ساخت دریافت کرده بودند و اصلا فیلم ساخته نشده بود و برخی هم به مرحله آماده شدن نرسیده بودند و دو یا سه فیلم بود که در حال ساخت بودند و به جشنواره نرسیدند.

شاهسواری درباره وجود بخش جنبی در جشنواره امسال گفت: یکی از تاسف‌های شخصی‌ام این است که نتوانستم فیلم حمید نعمت‌الله را سال گذشته نمایش دهم و این فیلم به دلایلی که خارج از فهم من است در پستو مانده است. شانس این را داشتم فیلم «برمودا»ی محمد کارت را ببینم و با وجود اینکه این دو فیلم با هم بسیار متفاوت هستند هنوز برای نمایش هر دو اثر فرصتی فراهم نشده است.

وی در بخش دیگر اظهاراتش تاکید کرد که امسال فیلم‌ کودک در جشنواره حضور ندارد.

دبیر جشنواره در ادامه گفت: امسال هفت داور خواهیم داشت که چند نفر هنوز به قطعیت نرسیده و به همین دلیل اعضای هیئت داوران امروز اعلام نشد.

شاهسواری در پایان اظهار کرد: فیلم کوتاه و مستند در مجموعه خانه هنرمندان مستقر خواهد بود و در سینمای رسانه هم سالنی برای این آثار در نظر گرفته‌ایم.