راهبرد جدید فولاد مبارکه؛ پیوند دانش فنی بومی و ارتقاء بهره‌وری

به گزارش خبرنگار ایلنا، شرکت فولاد مبارکه اصفهان به عنوان بزرگترین بنگاه اقتصادی کشور، همواره در تلاش بوده که هم‌ راستای پیشرفت و نوآوری و فناوری روز دنیا حرکت کند و همیشه، قدرت خود را با شرکت در مراسم‌های متفاوت به نمایش جهانی گذاشته است.

شرکت فولاد مبارکه یکی از اهداف بلندمدت خود را تکمیل زنجیره کامل تولید از معدن و کنسانتره تا ورق نهایی تعریف کرده است؛ هدفی که با توجه به شرایط اقتصادی، قوانین و مقررات خلق‌الساعه و فشارهای داخلی، دستیابی به آن با چالش‌های فراوان همراه است. این موضوع تنها مختص این گروه صنعتی نبوده و بسیاری از شرکت‌های تولیدی کشور را نیز درگیر کرده است.

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه اصفهان، در نخستین نشست از مجموعه‌ نشست‌های راهبردی «ترسیم فولاد آینده» با اشاره به نقش و حضور فعال فولاد مبارکه در پانزده استان کشور، بر ضرورت بازنگری جدی در جهت‌گیری‌ها و اهداف راهبردی این گروه بزرگ صنعتی تاکید کرد و گفت: فولاد مبارکه اصفهان طی سال‌های گذشته منشأ خیر و برکت برای اقتصاد ملی بوده است، اما واقعیت این است که آینده را نمی‌توان امتداد خطی گذشته دانست. تحولات عمیق در محیط پیرامونی، از فناوری و استانداردهای جهانی گرفته تا مناسبات دیپلماتیک و تجاری، ما را ناگزیر می‌کند که از «ادامه وضع موجود» عبور کنیم و با تغییر فکر و نگاه، مسیر تازه‌ای را طراحی کنیم.

 وی، با اشاره به تعریف سرفصل «فولاد آینده» در گروه فولاد مبارکه افزود: ما در این چارچوب به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهیم که صنعت فولاد طی ۱۰ سال آینده چه ابعادی خواهد داشت و نقش آن باید در آینده چگونه تعریف شود. بر همین اساس، بازنگری جدی در جهت‌گیری‌ها و اهداف راهبردی این گروه بزرگ صنعتی آغاز شده است.موضوع از چه قرار است، چرا تا این میزان فناوری و استفاده از تکنولوژی روز دنیا از اهمیت ویژه‌ای برخورد بوده است؟

زرندی اذعان داشت: هرچند در رتبه‌بندی جهانی تناژ فولاد خام، در محدوده رتبه‌های ۴۲ تا ۴۴ قرار دارد اما قرار گرفتن در میان ۲۰ شرکت برتر فولادی جهان از منظر درآمدی یکی دیگر از اهداف جدید فولاد مبارکه است.

وضعیت جهانی صنعت فولاد

بر اساس داده‌های رسمی انجمن جهانی فولاد (World Steel Association) در تاریخ ۲۴ جولای ۲۰۲۵، تولید جهانی فولاد خام در سال ۲۰۲۵ با چالش‌هایی روبه‌رو بوده و در بسیاری از ماه‌ها نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. تولید در ژوئن ۲۰۲۵، به حدود ۱۵۱.۴ میلیون تن رسید که کاهش ۵.۸ درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد. این روند نشان‌دهنده فشارهای جهانی بر صنعت فولاد است، اما در کنار این کاهش‌ها، مناطقی نیز با رشد مثبت و چشمگیر ظاهر شده‌اند.

در آسیا، چین همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد جهان است، با تولید بیش از ۸۰ میلیون تن، هرچند کاهش تولید نسبت به سال قبل داشته است. هند با ثبت رشد حدود ۱۳ درصدی در برخی ماه‌ها، به‌عنوان یکی از موتورهای اصلی رشد در صنعت فولاد جهان ظاهر شده و جایگاه خود را در بازار جهانی مستحکم کرده است. همچنین در آمریکای شمالی و جنوبی، افزایش تولید در حد ۱–۴ درصد در برخی ماه‌ها ثبت شده و آفریقا نیز رشد ۳ درصدی داشته است، که نشان از پایداری نسبی و ظرفیت‌های بالقوه منطقه‌ای دارد.

در سطح شرکت‌ها، فولاد مبارکه ایران همچنان جایگاه خود را در میان تولیدکنندگان جهانی تثبیت کرده و بر اساس داده‌های رسمی و تحلیل‌های صنعت، در محدوده رتبه‌های ۴۲ تا ۴۴ جهانی قرار دارد. همچنین رتبه نخست این فهرست را گروه چینی بائو با تولید ۱۳۰میلیون و ۹۰هزار تن فولاد میانی در سال ۲۰۲۴ در اختیار دارد. این موقعیت، با وجود چالش‌های جهانی، بیانگر پایداری و توانمندی تولیدی این شرکت است. فولاد مبارکه با تمرکز بر توسعه فناوری، ارزش افزوده و حضور در زنجیره کامل تولید، اهداف بلندمدت خود برای ارتقاء جایگاه در میان ۲۰ شرکت برتر از منظر درآمد را دنبال می‌کند.

سایر شرکت‌های بزرگ جهان، مانند تولیدکنندگان ژاپن، آمریکا و روسیه، در سال ۲۰۲۵ عملکردی نسبتاً پایدار داشته‌اند، اگرچه با افت تولید در برخی ماه‌ها مواجه بوده‌اند. این آمار نشان می‌دهد که تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های محلی، فناوری و بازارهای منطقه‌ای، کلید موفقیت در صنعت فولاد در شرایط جهانی متغیر است.

در نهایت، با وجود کاهش‌های جهانی، نقاط روشن منطقه‌ای و رشد کشورهای کلیدی مانند هند، آمریکا و آفریقا، چشم‌اندازی مثبت برای صنعت فولاد جهان و فرصت‌های توسعه‌ای برای شرکت‌هایی مانند فولاد مبارکه فراهم می‌کند.

اهداف کلیدی و افق ۱۰ ساله فولاد مبارکه

مدیرعامل فولاد مبارکه یادآور شد: دست‌یابی به درآمد حدود ۱۵ میلیارد دلار، تثبیت سهم ۴۰ درصدی صادرات، توسعه هوشمندسازی فرایندها و سرمایه‌گذاری حدود ۲۰ درصدی در حوزه‌های غیر فولادی، ازجمله اهدافی است که گروه فولاد مبارکه برای آینده خود تعریف کرده است. مطالعات ما نشان می‌دهد شرکت‌های موفق جهانی، شرکت‌هایی چندرشته‌ای و اثرگذار در حوزه‌های متنوع هستند.

وی در ادامه ۳ پیشران اصلی گروه فولاد مبارکه در افق ۱۰ ساله آینده را این‌گونه عنوان کرد: اقتصاد چرخشی و فولاد سبز، توسعه فولادها و فلزات با ارزش افزوده بالا و تحول دیجیتال و دیجیتال‌ترنسفورمیشن.

زرندی افزود: در سطح جهانی، اشباع نسبی در فولادهای عمومی شکل گرفته و سرمایه‌گذاری‌های جدید عمدتاً به سمت فولادهای کیفی و محصولات با ارزش افزوده بالا سوق یافته که گروه فولاد مبارکه نیز باید جایگاه خود را در این چرخه جدید تثبیت کند.

نقش دیپلماسی اقتصادی در توسعه صنعت فولاد

حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه  آینده صنعت، ازجمله صنعت فولاد، شباهتی به گذشته نخواهد داشت،  تأکید کرد: جهان در حال گذر از نظم اقتصادی پایدار گذشته به نظامی چندقطبی با بازگشت سیاست‌های حمایتی و منطقه‌ای‌شدن زنجیره‌های تأمین است.

وی با اشاره به سیاسی‌شدن بی‌سابقه فولاد، آن را ابزاری راهبردی در مناسبات بین‌المللی دانست و تصریح کرد که آینده صنعت بدون درک تحولات سیاسی جهان قابل ترسیم نیست.

قنبری با رد نگاهی که مأموریت وزارت خارجه را صرفاً رفع تحریم می‌داند، عنوان کرد: رفع جامع و پایدار تحریم‌ها واقع‌بینانه نیست؛ لذا، توسعه کشور نباید معطل بماند.

وی گفت: وزارت امور خارجه خود را موظف می‌داند که با فرض تداوم محدودیت‌های بیرونی، شرایط تولید و صادرات را تسهیل کند.

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه با صراحت بیان کرد: مسائل صنعتی، نرخ ارز، تعرفه‌ها و گمرک از موضوعات بی‌ربط به وزارت خارجه نیستند و هر مانع مشترک صادرکنندگان باید توسط دیپلماسی اقتصادی پیگیری شود.

قنبری انتقاد کرد: قیمت‌گذاری دستوری و سخت‌گیری‌های بازگشت ارز، قدرت رقابت صادرکننده ایرانی را تضعیف کرده است، به طوری که عمده گلایه‌های فعالان فولاد مربوط به تعهدات ارزی و مشکلات داخلی است، نه موانع خارجی.

وی از تحول در «ستاد هماهنگی روابط اقتصادی خارجی» خبر داد و افزود: رویکرد مسئله‌محور و صنعت‌محور در پیش گرفته است. سه محور کلیدی آینده صنعت فولاد ایران را چین، هند و آفریقا معرفی کرد و دفاع قاطع خود را از سرمایه‌گذاری مشترک خارج از کشور به عنوان ابزاری برای افزایش نفوذ اقتصادی اعلام کرد.

قنبری بر لزوم حمایت عملی دولت و پیوند واقعی سیاست خارجی با اقتصاد تولیدمحور، همانند همکاری با گروه‌هایی چون فولاد مبارکه، تأکید کرد.

فناوری، مسئولیت اجتماعی و زیرساخت

فولاد مبارکه با وجود چالش‌های ناترازی انرژی، با تاسیس نیروگاه برق ۹۱۴۵ مگاواتی شهید کاظمی، احداث تصفیه‌خانه و مشارکت در انتقال آب از خلیج فارس، و اقدامات گسترده در حوزه مسئولیت اجتماعی و فناوری، همواره جایگاه برتر خود را در صنعت فولاد کشور حفظ کرده است.

این مجموعه با بهره‌گیری از نوآوری و فناوری روز، هم‌راستا با تحولات جهانی و سیاست‌های منطقه‌ای، مسیر توسعه پایدار و افزایش ارزش افزوده را دنبال می‌کند و نقش کلیدی در تثبیت جایگاه ایران در بازار جهانی فولاد دارد.