سونامی فرار مغزها از اراضی اشغالی

به گزارش ایسنا،‌ طبق داده‌های منتشر شده جدید توسط دفتر مرکزی آمار، سال ۲۰۲۴ شاهد افزایش تعداد اسرائیلی‌های دارای مدرک دکترا بود که بیش از سه سال مهاجرت کرده‌اند. این داده‌ها نشان دهنده افزایش تعداد محققان ساکن در خارج از اراضی اشغالی، چه محققان جوان و چه محققان به طور کلی است. در نتیجه، محققانی که دولت در آموزش آنها سرمایه‌گذاری زیادی کرده است و می‌توانستند سهم قابل توجهی در اقتصاد و تحقیقات علمی در اسرائیل داشته باشند، اکنون در خارج کار و زندگی می‌کنند.

آمار رسمی نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۴، اسرائیل با کسری مهاجرت دانشگاهی مواجه شد، به طوری که تعداد دانشگاهیان دارای مدرک لیسانس یا بالاتر که مهاجرت کردند، از تعداد افرادی که بازگشتند، بیشتر بود.

طبق داده‌ها، این مهاجرت با ماهیت جوان و تحصیل‌کرده و ریشه‌های آن در جوامع تثبیت‌شده در داخل اراضی اشغالی به ویژه از مناطق شارون و تل‌آویو، مشخص می‌شود.

اگرچه دوره جنگ و ناآرامی‌ها یک عامل بوده اما روند صعودی را نیز نشان می‌دهد که تقویت شده و ادامه یافته است. علاوه بر این، بیش از یک چهارم اسرائیلی‌های دارای مدرک دکترا در ریاضیات (۲۵.۴درصد) اکنون در خارج زندگی می‌کنند، همانطور که ۲۱.۷ درصد از دارندگان مدرک دکترا در علوم کامپیوتر، ۱۹.۴ درصد از دارندگان مدرک دکترا در ژنتیک، ۱۷.۳ درصد از دارندگان مدرک دکترا در میکروبیولوژی، ۱۷ درصد از دارندگان مدرک دکترا در فیزیک، ۱۴ درصد از دارندگان مدرک دکترا در شیمی و درصد مشابهی در بین دارندگان مدرک دکترا در مهندسی برق و زیست‌شناسی وجود دارد.

علاوه بر این، طبق داده‌های دفتر مرکزی آمار، ۲۳ درصد از فارغ‌التحصیلان دکترا از موسسه وایزمن،‌ همچنین ۱۸.۲ درصد از فارغ‌التحصیلان دکترا از دانشگاه تخنیون و ۱۵ درصد از فارغ‌التحصیلان دکترا در رشته‌های علوم از دانشگاه تل‌آویو در حال حاضر در خارج زندگی می‌کنند.

طبق گزارش دفتر مرکزی آمار اراضی اشغالی، در سال ۲۰۲۴ شاهد افزایش تعداد مهاجران جدید و کاهش تعداد کسانی که پس از اقامت طولانی مدت در خارج از اراضی اشغالی بازگشته‌اند، بوده‌ایم.

براساس گزارش رای الیوم، این دفتر، کسانی را که از خارج بازگشته‌اند، کسانی تعریف می‌کند که بیش از سه سال در خارج زندگی کرده‌اند و بیش از دو سال قبل به اراضی اشغالی بازگشته‌اند. علاوه بر این، از سال ۲۰۲۲، روند نزولی در تعداد اسرائیلی‌هایی که به اسرائیل بازمی‌گردند، آغاز شد، در حالی که در سال ۲۰۲۳، روند صعودی در تعداد اسرائیلی‌هایی که به خارج نقل مکان کردند و برای مدت طولانی در آنجا اقامت دارند، آغاز شد.

داده‌ها همچنین نشان دهنده افزایش درصد محققان جوان دارای مدرک دکترا است که به خارج نقل مکان کرده‌اند. مهاجرت دارندگان مدرک دکترا و کاهش تمایل بسیاری از آنها برای بازگشت به اراضی اشغالی احتمالاً به دلیل وضعیت تحقیقات علمی و موضع دولت فعلی در قبال دانشگاه‌ها است.

از زمان روی کار آمدن در پایان سال ۲۰۲۲، دولت نتانیاهو به رهبری «یوآو کیش»، وزیر آموزش و پرورش که به دنبال کنترل سیستم آموزش عالی نیز هست، حمله‌ای را علیه دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی آغاز کرده است.

علاوه بر این، بودجه آموزش عالی در اراضی اشغالی در حال کاهش است. بودجه آموزش عالی از زمان تشکیل دولت چندین بار کاهش یافته است، زیرا بودجه‌های ائتلافی را توزیع می‌کند. در نتیجه، منابع اختصاص داده شده به تحقیقات و توسعه زیرساخت‌های تحقیقاتی پیشرفته رو به کاهش است و محققان ترجیح می‌دهند به خارج نقل مکان کنند یا در آنجا بمانند، جایی که حقوق بالاتر، بودجه‌های بزرگتر و زیرساخت‌های تحقیقاتی بهتری به آنها پیشنهاد می‌شود.

طبق داده‌ها، علیرغم کاهش درآمد کمک‌های مالی تحقیقاتی از خارج از اراضی اشغالی به دلیل افزایش تحریم دانشگاهی اسرائیل بودجه آموزش عالی در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۱۴ میلیارد شِکِل بوده است و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۶ نیز مشابه باشد.

در طول پنج سال گذشته، بودجه آموزش عالی تقریباً ۷۰۰ میلیون شِکِل کاهش یافته است که دلیل اصلی آن کاهش‌های سراسری است. همزمان، دانشگاه‌های اسرائیل از کاهش کمک‌های مالی از صندوق تحقیقات اروپا، منبع اصلی تأمین مالی تحقیقات این کشور، خبر می‌دهند.

این احتمالاً به دلیل تشدید تحریم دانشگاهی رژیم صهیونیستی است، که عامل دیگری برای خروج محققان اسرائیلی از اسرائیل است، زیرا تأمین بودجه و همکاری با همکاران برجسته در سراسر جهان را برای آنها دشوارتر می‌کند. نتیجه، خروج محققان اسرائیلی و قطع ارتباط آنها با دانشگاه‌های اسرائیل است. فراتر از جنگ و تحولات قضایی، یکی از دلایل این مهاجرت و کاهش تمایل دارندگان مدرک دکترا برای بازگشت به اراضی اشغالی، حملات کابینه فعلی به دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی از زمان روی کار آمدن است.

منبع : ایسنا