زیتون خراسان جنوبی در مسیر اصلاح الگوی تولید با تکیه بر محصول سالم

محسن اسفندیاری‌ در گفت‌وگو با ایسنا با تشریح وضعیت فعلی باغات زیتون استان اظهار کرد: در حال حاضر سطح باغات زیتون استان ۴۴۳ هکتار است که از این میزان، ۳۹۱ هکتار بارور و ۵۲ هکتار غیر بارور است.

وی افزود: در سال ۱۴۰۲ میزان تولید زیتون استان ۳۱۴ تن بوده است، اما در سال جاری به دلیل بروز سرمازدگی، سال‌آوری، خشکسالی و گرمای تابستان پیش‌بینی می‌شود مقدار محصول به حدود ۷۰ تن کاهش یابد.

نهبندان، طبس و سربیشه در صدر تولید زیتون استان

اسفندیاری در پاسخ به این سؤال که کدام شهرستان‌ها بیشترین سهم را در تولید زیتون استان دارند، تصریح کرد: شهرستان‌های نهبندان، طبس و سربیشه به ترتیب با سطح زیر کشت ۲۱۹، ۹۲ و ۸۱ هکتار بیشترین سهم را در تولید زیتون استان به خود اختصاص داده‌اند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی درباره میزان سازگاری اقلیم استان با کشت زیتون اظهار کرد: شرایط ایده‌آل و مطلوب برای رشد و نمو زیتون، اقلیم مدیترانه‌ای است که این شرایط به‌صورت کامل در استان وجود ندارد.

وی افزود: با این حال، در برخی مناطق گرمسیر استان از جمله بخش‌هایی از شهرستان‌های نهبندان و طبس که شدت یخبندان‌های زمستانه کمتر است، امکان باردهی برخی ارقام زیتون وجود دارد.

ریسک بالای تولید؛ مهم‌ترین چالش باغداران زیتون

اسفندیاری با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های پیش روی باغداران زیتون استان گفت: مهم‌ترین چالش، تأثیرپذیری شدید زیتون از شرایط اقلیمی مانند سرمای زمستانه، گرمای بهار و تابستان و همچنین عدم تلقیح و باروری مناسب درختان در برخی سال‌هاست که این موضوع ریسک تولید زیتون را نسبت به سایر محصولات باغی افزایش داده است.

خشکسالی، عامل کاهش کمّی و کیفی محصول زیتون

وی درباره تأثیر کم‌آبی و خشکسالی بر عملکرد باغات زیتون اظهار کرد: در شرایط گرما و خشکی هوا، تلقیح گل‌ها و باردهی درختان زیتون کاهش می‌یابد و کم‌آبی تابستان نیز به‌طور مستقیم بر کاهش کمّی و کیفی محصول تأثیر منفی دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، درباره ارقام کشت‌شده زیتون در استان تصریح کرد: بیشترین رقم موجود در باغات استان، رقم زرد است و سایر ارقام مانند روغنی، شنگه، گلوله زیتون، آربیکن، کرونایکی، آمیگدال و کراتینا در سطوح محدود کشت شده‌اند.

وی افزود: از بین ارقام موجود، رقم زرد سازگاری نسبی بیشتری با شرایط استان دارد، هرچند در مناطق عمده زیتون‌کاری، باغاتی با تنوع ارقام کافی احداث شده که برخی از این ارقام عملکرد رضایت‌بخشی داشته‌اند، اما توسعه تجاری آن‌ها تاکنون انجام نشده است.

اسفندیاری درباره حمایت‌های جهاد کشاورزی از باغداران زیتون اظهار کرد: جهاد کشاورزی با اجرای طرح‌های اصلاح و نوسازی باغات زیتون در راستای بهبود عملکرد باغات از باغداران حمایت می‌کند.

وی افزود: باغداران می‌توانند با مراجعه به مدیریت‌های جهاد کشاورزی از حمایت فنی و کمک‌های مالی برای اجرای طرح‌های اصلاح باغات به‌ویژه سرشاخه‌کاری درختان و توسعه باغات شامل خرید نهال، کاشت نهال، چاله‌کنی، تسطیح زمین، تغذیه پایه و نصب قیم بهره‌مند شوند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی تصریح کرد: این طرح‌ها صرفاً در مناطق عمده زیتون‌کاری استان شامل شهرستان‌های نهبندان، طبس، سربیشه، خوسف و عشق‌آباد اجرا می‌شود.

نبود آفت مگس زیتون در خراسان جنوبی

اسفندیاری درباره وضعیت آفات و بیماری‌های زیتون در استان اظهار کرد: خوشبختانه آفات مهمی مانند مگس زیتون در استان خراسان جنوبی وجود ندارد.

وی افزود: در حال حاضر برخی آفات نظیر پسیل و تریپس در بعضی باغات مشاهده می‌شود که با مدیریت مناسب قابل کنترل هستند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به نقش آبیاری‌های نوین گفت: در برخی باغات عمده که دارای منابع آبی با کیفیت هستند، آبیاری‌های نوین اجرا شده که نقش مهمی در صرفه‌جویی آب، کاهش تنش آبی درختان و افزایش عملکرد باغات داشته است.

توسعه باغات زیتون در اراضی کم‌بازده موضوعیت ندارد

اسفندیاری درباره توسعه باغات زیتون در اراضی کم‌بازده یا شیبدار تصریح کرد: اجرای طرح‌های توسعه در باغات شیبدار و کم‌بازده بیشتر مربوط به باغات دیم است که در استان خراسان جنوبی موضوعیت ندارد.

کمبود صنایع تبدیلی؛ حلقه مفقوده زنجیره زیتون استان

وی درباره وضعیت صنایع تبدیلی و فرآوری زیتون در استان اظهار کرد: در حال حاضر پنج کارگاه روغن‌کشی در شهرستان‌های نهبندان، طبس و سربیشه فعال هستند که عملیات استحصال روغن را انجام می‌دهند.

وی افزود: توسعه کارگاه‌های تولید کنسرو زیتون از ضروریات استان است و لازم است در این زمینه تلاش بیشتری صورت گیرد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی تصریح کرد: تقریباً تمام زیتون تولیدی استان یا برای روغن‌گیری و یا برای تهیه کنسرو مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اسفندیاری درباره وضعیت بازار فروش زیتون و روغن تولیدی استان گفت: با توجه به اینکه برداشت زیتون در استان به‌صورت دستی انجام می‌شود و محصول در کوتاه‌ترین زمان به روش سرد روغن‌گیری می‌شود، کیفیت روغن زیتون تولیدی استان بسیار مطلوب است و باغداران عمده مشتریان خاص خود را دارند.

برندینگ زیتون استان با تمرکز بر محصول سالم

وی در پاسخ به برنامه‌های افزایش کیفیت و برندینگ زیتون استان اظهار کرد: با توجه به نوپا بودن صنعت زیتون استان، بخش قابل توجهی از باغات مدرن و یکپارچه در اختیار بهره‌برداران عمده قرار دارد که این موضوع زمینه مناسبی برای برندینگ زیتون به‌ویژه با تأکید بر تولید محصول سالم فراهم کرده است و در این زمینه نیاز به فعالیت‌های ترویجی بیشتری وجود دارد.

تمرکز بر اصلاح باغات به‌جای توسعه سطح زیر کشت

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در تشریح چشم‌انداز توسعه باغات زیتون استان تصریح کرد: با توجه به محدودیت منابع آبی استان، برنامه‌های مدیریتی جهاد کشاورزی بیشتر بر اصلاح و نوسازی باغات زیتون، افزایش کمّی و کیفی تولید، توسعه صنایع فرآوری و تولید محصول سالم متمرکز است و توسعه باغات تنها به‌صورت محدود و در برخی مناطق انجام خواهد شد.

منبع : ایسنا