قصه‌گویی در چهارمحال و بختیاری؛ روایت هویت، ایمان و خلاقیت

قصه‌گویی، این هنر کهن و ریشه‌دار، در چهارمحال و بختیاری دیگر تنها یک رویداد مناسبتی نیست؛ بلکه به جریانی زنده، پویا و اثرگذار در تربیت فرهنگی کودکان و نوجوانان تبدیل شده است.

 بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در مرحله استانی، از ۲۳ تا ۲۶ آذر با حضور قصه‌گویان منتخب از سراسر استان برگزار شد؛ جشنواره‌ای که از حیث کمّی و کیفی، رکوردی تازه در استقبال، تنوع بخش‌ها و سطح اجراها به ثبت رساند.

رقابت ۶۶ قصه‌گو از میان بیش از ۱۰۰۰ علاقه‌مند

روح‌الله واحد، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چهارمحال و بختیاری چهارشنبه ۲۶ آذر در آیین اختتامیه جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی در چهارمحال و بختیاری با اشاره به استقبال گسترده علاقه‌مندان از این رویداد فرهنگی، گفت: در مرحله ثبت‌نام این دوره، ۱۲۰۷ نفر از علاقه‌مندان به قصه‌گویی در استان حضور داشتند که پس از بررسی اولیه و پایش فیلم‌های ارسال‌شده، ۶۶ قصه‌گو موفق شدند به مرحله استانی راه پیدا کنند.

به گفته وی، در این مرحله فیلم قصه‌گویی ۵۵۲ نفر از طریق دبیرخانه به گروه پایش جشنواره ارسال شد و پس از بررسی صحت اجراها و تطابق قصه‌ها با ضوابط جشنواره، برگزیدگان نهایی انتخاب شدند.

تنوع بخش‌ها؛ از شاهنامه تا قصه‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای

واحد با اشاره به بخش‌های مختلف جشنواره افزود: قصه‌گویان راه‌یافته در بخش‌های آیینی، علمی، ایثار و قهرمان، منظوم، دینی، کلاسیک، زبان اشاره و قصه‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای با یکدیگر رقابت کردند که این تنوع، غنای فرهنگی و محتوایی جشنواره را دوچندان کرد.

بر اساس آمار ارائه‌شده، در این مرحله ۹ نفر در بخش آیینی، ۲ نفر علمی، ۲ نفر ایثار و قهرمان، ۵ نفر منظوم، ۹ نفر دینی، ۸ نفر قصه‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای، ۳۰ نفر کلاسیک و ۱ نفر در بخش زبان اشاره حضور داشتند.

تأکید ویژه بر قصه‌های دینی و هویتی

مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چهارمحال و بختیاری با تأکید بر نقش اثرگذار قصه‌گویی در تربیت نسل کودک و نوجوان تصریح کرد: در جشنواره امسال به‌صورت ویژه‌ای به قصه‌های دینی پرداخته شد و جوایز ویژه‌ای به قصه‌گویان این حوزه تعلق گرفت.

وی افزود: قصه‌گویی ابزاری مؤثر برای انتقال مفاهیم اخلاقی، فرهنگی و هویتی است و این جشنواره فرصتی ارزشمند برای کشف استعدادها و تقویت خلاقیت قصه‌گویان به شمار می‌رود.

واحد تأکید کرد: در کانون، هر اختتامیه یک آغاز است و امروز همزمان با پایان بیست‌وهفتمین جشنواره، در واقع آغاز بیست‌وهشتمین جشنواره قصه‌گویی رقم خورد.

مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چهارمحال و بختیاری افزود: یکی از اقدامات ارزشمند کانون در استان چهارمحال و بختیاری، شناسایی هشت شهید کودک زیر ۱۱ سال است؛ اقدامی که شاید برای نخستین‌بار در استان انجام شده است. ما باور داریم هر زمان در مسیر کارهای فرهنگی با گره و بن‌بست مواجه می‌شویم، به برکت یاد و نام شهدا، مسیر گشوده می‌شود.

وی با قدردانی از دبیر جشنواره و عوامل اجرایی، کیفیت قصه‌های امسال را «شگفت‌انگیز» توصیف کرد و افزود: داوران نیز اذعان دارند که سطح قصه‌ها نسبت به سال گذشته، به‌طور چشمگیری ارتقا یافته است.

نوجوانانی که شاهنامه را زندگی می‌کنند

در میان قصه‌گویان، حضور نوجوانانی که با شاهنامه نفس می‌کشند، جلوه‌ای ویژه به جشنواره داد. محمدامین ملک‌محمدی، نوجوان ۱۶ ساله‌ای از شهر فرادنبه شهرستان بروجن، یکی از این چهره‌ها بود که قصه‌گویی را از تماشای نقالی شاهنامه در تلویزیون آغاز کرده و امروز پس از چهار تا پنج سال تلاش، روی صحنه جشنواره ایستاده است.

او نبرد رستم و اسفندیار را تأثیرگذارترین صحنه شاهنامه می‌داند و معتقد است طمع و غرور، بزرگ‌ترین درس‌های تراژیک این اثر حماسی‌اند. به گفته او، شاهنامه می‌آموزد که «در عصبانیت تصمیم نگیریم و بدانیم در نهایت، حق بر باطل پیروز می‌شود».

شاهنامه؛ از روایت تا زیستن

زهره مصیرمحمدی، دختر جوانی از لردگان، دیگر شرکت‌کننده این دوره بود که شاهنامه‌خوانی را نه صرفاً خواندن، بلکه «زندگی کردن با داستان‌ها» می‌داند. او که از نوجوانی با تشویق مادربزرگش وارد این مسیر شده، روایت داستان‌هایی چون گردآفرید، سهراب و سیاوش را راهی برای انتقال شجاعت، مردانگی و صداقت به نسل امروز می‌داند.

به گفته او، خلاقیت در روایت، بدون ترس از اشتباه، می‌تواند قصه‌ها را زنده و شخصی کند و همین ویژگی، مخاطب امروز را با داستان‌های کهن همراه می‌سازد.

روایت‌هایی که مخاطب را به پرسش وا می‌دارد

یکی از شگفتی‌های جشنواره امسال، حضور اشکان باقری، قصه‌گوی کازرونی و عضو قدیمی کانون بود که برای نخستین بار در بخش آیین سنتی جشنواره چهارمحال و بختیاری روی صحنه رفت. او با قصه‌ای حماسی از آذربایجان و با محوریت زنی قهرمان به نام «زری‌بیگم»، مخاطب را با پرسشی ماندگار تنها گذاشت: «ما برای ایران چه می‌کنیم؟»

باقری که قصه خود را با پژوهش تاریخی، نقالی، آواز و لالایی ترکی همراه کرده بود، هدفش را ایجاد تأمل در مخاطب نوجوان درباره مسئولیت فردی و اجتماعی در قبال وطن عنوان کرد.

داوران چه می‌گویند؟

سمیه اصحاب‌صحف، مربی باسابقه کانون و داور بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی، با تأکید بر نقش طنز، خلاقیت و ریتم روایت، معتقد است: یک قصه زمانی فراموش‌ نمی‌شود که بتواند لبخند روی لب مخاطب بیاورد و او را با خود همراه کند؛ حتی در دل ترس و بحران.

او بر اهمیت جنبه‌های بصری، زبان بدن، لباس و کارگردانی قصه‌گویی تأکید کرد و گفت: قصه‌گویی فقط کلام نیست، اجراست.

شعله‌ ایل‌بیگی‌پور، نویسنده، شاعر و داور باسابقه جشنواره‌ها نیز در این باره تصریح کرد: قصه‌ای ماندگار می‌شود که قصه‌گو آن را درونی کرده باشد؛ یعنی قصه از وجود او روایت شود، نه فقط از زبانش.

به گفته او، قصه‌گویی حرفه‌ای نیازمند شناخت توانمندی‌های فردی، پیام اخلاقی و همراه کردن مخاطب است و گنجینه قصه‌های شفاهی نسل‌های گذشته نباید به فراموشی سپرده شود. 

قصه‌گویی؛ مسیری ادامه‌دار

بیست‌وهفتمین جشنواره قصه‌گویی در چهارمحال و بختیاری، نشان داد که این هنر کهن، نه‌تنها زنده است، بلکه در حال پوست‌اندازی و رسیدن به بلوغی فرهنگی است؛ جایی که کودکان، نوجوانان، مربیان و داوران، همگی در یک روایت مشترک سهیم‌اند: روایتی از هویت، اخلاق، خلاقیت و امید؛ روایتی که قرار است در جشنواره‌های بعدی، باز هم ادامه پیدا کند.

منبع : ایسنا