بحران خشکسالی یکی از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی

محمدصادقی ۱۹ آذر در حاشیه برگزاری جلسه شورای حفاظت از منابع آب، در گفت و گو با ایسنا با اشاره به شدت کاهش بارندگی‌ها و افت محسوس سطح آب‌های زیرزمینی اظهار کرد: ادامه این روند می‌تواند حیات بسیاری از بخش‌های شهری و روستایی را تهدید کند.

وی تأکید کرد: توسعه زیرساخت‌های آب‌رسانی و تغییر نگرش مردم نسبت به مصرف آب، دو رکن اصلی عبور از این وضعیت بحرانی است.

صادقی، اظهار کرد: خشکسالی‌های متوالی در سال‌های اخیر با سرعتی بیش از میانگین کشوری در حال پیشروی است و آثار آن در مناطق جنوبی خراسان رضوی از جمله بردسکن به‌صورت بسیار ملموس دیده می‌شود.

الگوی اقلیمی منطقه در حال تغییر است

 وی با ابراز نگرانی از کاهش بی‌سابقه بارندگی‌ها افزود: الگوی اقلیمی منطقه در حال تغییر است و میزان نزولات جوی از مرز هشدار عبور کرده است.

مدیر آب و فاضلاب شهرستان بردسکن بیان کرد: طبق آمار موجود، سال گذشته میزان بارش در کشور حدود ۴۰ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بوده است، این عدد در استان خراسان رضوی به ۷۳ درصد رسیده و در شهرستان بردسکن افتی ۸۰ درصدی را نشان می‌دهد.

وی گفت: در سال جاری فقط حدود ۳ ‌دهم میلی‌متر بارش ثبت شده است، عددی که عملاً نشان ‌دهنده توقف تقریبی بارندگی و تشدید شرایط کم‌آبی است.

صادقی تصریح کرد: این میزان کاهش بارندگی تأثیر مستقیمی بر منابع زیرزمینی گذاشته و سطح آب چاه‌ها به طور نگران ‌کننده‌ای پایین رفته است.

وی بیان کرد: استمرار این وضعیت می‌تواند منجر به فرونشست زمین و تهدید جدی سازه‌های شهری شود و از سوی دیگر کشاورزی که بخش مهمی از اقتصاد منطقه را تشکیل می‌دهد، در معرض نابودی قرار گرفته است.

مدیر آب و فاضلاب شهرستان بردسکن افزود: ما در شرایطی هستیم که هر قطره آب به اندازه طلا ارزش دارد. اگر امروز برای حفظ و مدیریت منابع موجود اقدام نکنیم، در آینده‌ای نه ‌چندان دور با بحران بی‌آبی گسترده مواجه خواهیم شد.

صادقی از حمایت‌های فرمانداری و همکاری دستگاه‌های اجرایی در پیشبرد پروژه‌های آب‌رسانی تقدیر کرد و افزود: با مدیریت یکپارچه و تخصیص بودجه‌های لازم، در آینده نزدیک خبرهای خوبی درباره ارتقای زیرساخت‌های شهرستان منتشر خواهد شد.

ضرورت اصلاح الگوی مصرف

وی در ادامه به اهمیت اصلاح الگوی مصرف اشاره کرد و گفت: پروژه‌های عمرانی هرچند ضروری هستند، اما بدون تغییر رفتار مصرف‌کنندگان نمی‌توان انتظار کاهش بحران داشت. مصرف بی‌رویه آب در مصارف خانگی، آبیاری‌های غیراصولی و نشت‌های پنهان در شبکه، بخش بزرگی از منابع را به هدر می‌دهد.

مدیر آب و فاضلاب شهرستان بردسکن خاطرنشان کرد: ضروری است مردم باور کنند صرفه‌جویی یک وظیفه اجتماعی و ملی است، نه یک انتخاب فردی. اگر هر خانوار تنها ۱۰ درصد از مصرف روزانه خود را کاهش دهد، حجم قابل‌ توجهی از آب در سطح شهرستان ذخیره خواهد شد و فشار بر منابع زیرزمینی کمتر می‌شود.

صادقی افزود: فرهنگ مصرف مسئولانه باید از مدارس و رسانه‌ها آغاز شود. آموزش دانش‌آموزان درباره ارزش آب و انتقال این پیام به خانواده‌ها می‌تواند تأثیر پایداری در رفتار عمومی ایجاد کند.

وی همچنین بر استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف، از جمله شیرهای حساس به جریان و سیستم‌های بازچرخانی آب تأکید کرد و گفت: شرکت آب و فاضلاب آماده همکاری با شهروندان در این زمینه است.

آینده شهرستان بردسکن در گرو مشارکت مردم است

وی با اشاره به اینکه آینده شهرستان بردسکن در گرو مشارکت مردم است، افزود: هر فرد با احساس مسئولیت ملی در برابر این بحران عمل کند و بداند تصمیم‌های کوچک امروز می‌تواند اثرات بزرگی برای نسل‌های آینده داشته باشد.

مدیر امور آب و فاضلاب بردسکن اظهار کرد: تغییرات اقلیمی جهانی تنها یکی از دلایل خشکسالی است و بخش عمده آن حاصل بهره‌برداری بی‌رویه از طبیعت در دهه‌های گذشته است.

 وی گفت: حفر چاه‌های غیرمجاز، برداشت مازاد برای کشاورزی و عدم رعایت الگوهای علمی آبیاری سبب شده تا منابع طبیعی توان بازسازی خود را از دست بدهند.

وی تأکید کرد: لازم است کشاورزان نیز از فناوری‌های نوین مانند آبیاری قطره‌ای و استفاده از گونه‌های مقاوم به خشکی بهره بگیرند تا فشار بر سفره‌های آب زیرزمینی کاهش یابد.

صادقی با تأکید بر خطرات ناشی از فرونشست زمین در مناطق خشک گفت: پدیده شکاف‌های سطحی یکی از آثار جانبی افت سطح آب‌های زیرزمینی است و اگر این روند ادامه یابد، خسارات جبران‌ناپذیری بر زیرساخت‌های شهری وارد خواهد شد.

کاهش منابع آب؛ عامل مهاجرت روستاییان

وی همچنین به پیامدهای اجتماعی خشکسالی اشاره کرد و افزود: کاهش منابع آب می‌تواند منجر به مهاجرت روستاییان، رکود کشاورزی و حتی تنش‌های اجتماعی شود. به همین دلیل مدیریت بحران آب باید همزمان با برنامه‌ریزی‌های بلندمدت توسعه اقتصادی مدنظر قرار گیرد تا منطقه بتواند در برابر شرایط اقلیمی جدید تاب‌آوری پیدا کند.

مدیر امور آب و فاضلاب بردسکن تأکید کرد: مردم بردسکن با همراهی، صرفه‌جویی و احساس مسئولیت می‌توانند نقش کلیدی در عبور از این شرایط ایفا کنند.

وی گفت: هدر دادن آب امروز یعنی تهدید آینده فرزندانمان. همه باید باور کنیم که مدیریت مصرف آب نه فقط یک توصیه بلکه یک ضرورت حیاتی برای ادامه زندگی در این منطقه است.

مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان اظهار امیدواری کرد: تلاش‌های عمرانی و فرهنگی با همکاری دستگاه‌های مختلف، به کاهش اثرات خشکسالی و افزایش پایداری منابع آبی منجر شود. تحقق این هدف مستلزم همدلی مردم و مسئولان است. اگر امروز برای حفظ منابع موجود گام‌های مؤثر برداریم، می‌توانیم از تبدیل این بحران به فاجعه جلوگیری کنیم.

صادقی ادامه داد: بحران خشکسالی در بردسکن زنگ هشداری است که نه‌ تنها برای مسئولان بلکه برای هر شهروندی به صدا درآمده است.

وی با اعلام اینکه این بحران یادآور ارزش بی‌بدیل آب و لزوم صرفه‌جویی و بازنگری در سبک زندگی است، خاطرنشان کرد: اگر مردم و مدیران منطقه با خرد جمعی و نگاه آینده‌نگرانه عمل کنند، می‌توان بار دیگر تعادل را به طبیعت بازگرداند و امید را در میان اهالی این شهرستان زنده کرد.

شهرستان بردسکن با ۸۵ هزار نفر جمعیت و سه شهر بردسکن، شهرآباد و انابد و ۷۶ روستای دارای ۲۰ خانوار در فاصله ۲۸۰ کیلومتری جنوب غرب مشهد قرار دارد.

منبع : ایسنا