یک مدرس دانشگاه: پایان‌نامه‌ها باید در خدمت حل مشکلات واقعی جامعه و صنعت باشند

علیرضا هژبری در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: برای تحقق ایجاد ارتباط هدفمند بین صنعت و دانشگاه لازم است اساتید و دانشجویان بیش از پیش با این جشنواره آشنا شوند و از سوی دیگر، مشوق‌ها و امتیازهای در نظر گرفته ‌شده برای منتخبان، جذابیت لازم را داشته باشد.

وی افزود: افرادی که در سطح دانشگاه برای حضور در این جشنواره انتخاب می‌شوند، باید از امتیازهای مشخصی برخوردار شوند؛ برای مثال، در حوزه ارتقای اساتید، مشارکت در هدایت پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی و کارفرمامحور باید تأثیر مستقیم و ملموسی داشته باشد تا اساتید با انگیزه بیشتری به این سمت حرکت کنند.

این استاد دانشگاه آزاد با اشاره به ضرورت ایجاد مشوق‌های مؤثر برای دانشجویان نیز بیان کرد: برای دانشجویان، علاوه بر دریافت جوایز مادی، باید سازوکاری تعریف شود که اگر دانشجو پایان‌نامه یا رساله‌ای کاربردی و کارفرمامحور انجام داد، بتواند از نتایج آن در محیط صنعتی یا اجتماعی استفاده کند. حتی امکان جذب او در همان مجموعه‌ای که پروژه در آن تعریف شده، فراهم شود. این موضوع می‌تواند نقش مهمی در ارتقای جایگاه جشنواره امیرکبیر داشته باشد.

 هژبری با بیان اینکه جشنواره امیرکبیر تاکنون چند دوره برگزار شده است، خاطرنشان کرد: آمار شرکت‌کنندگان، دانشگاه‌ها و سازمان‌هایی که پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی و کارفرمامحور ارائه می‌دهند، رو به افزایش است و این نشان می‌دهد جشنواره در حال رشد بوده و می‌تواند به رسالت اصلی خود نزدیک‌تر شود.

وی خاطر نشان کرد: با این حال، برای تقویت واقعی ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه، لازم است مشکلات و نیازهای صنعت از طریق نهادهای مرتبط شناسایی و به دانشگاه‌ها منتقل شود. این کار می‌تواند از طریق دفاتر ارتباط با صنعت دانشگاه‌ها انجام شود تا اساتید و دانشجویان در جریان مسائل واقعی قرار گیرند.

وی با اشاره به آمار پایین پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی در کشور گفت: در حال حاضر، حدود دو درصد از پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها کاربردی و کارفرمامحور هستند. بخش قابل توجهی از افرادی که در جشنواره شرکت می‌کنند، کسانی هستند که خودشان در یک شرکت یا نهاد صنعتی مشغول به فعالیت بوده و سپس به‌عنوان دانشجو وارد دانشگاه شده‌اند و پایان‌نامه‌ای را تعریف می‌کنند که هم کاربردی است و هم کارفرمامحور. اما برای دانشجویی که در چنین فضایی حضور ندارد، ابتدا باید اطلاع‌رسانی مناسب صورت گیرد تا بداند چنین ظرفیتی وجود دارد و سپس اساتید نیز به‌ صورت جدی به سمت تعریف این نوع پایان‌نامه‌ها سوق داده شوند.

 هژبری اظهار کرد: با رونمایی از سایت جشنواره ملی امیرکبیر و تشکیل دبیرخانه دائمی، می‌توان به ایجاد یک گفتمان پایدار و هدفمند میان دانشگاه و صنعت امیدوار بود. در این مسیر، نهادهای مجری جشنواره از جمله جهاد دانشگاهی، بنیاد ملی نخبگان و اتاق بازرگانی باید به‌ صورت مستمر و در طول سال با دانشگاه‌ها در ارتباط باشند و در رویدادها و برنامه‌های مختلف، اساتید و دانشجویان را به سمت انجام پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی و کارفرمامحور تشویق کنند.

وی در ارزیابی نقش جهاد دانشگاهی در برگزاری جشنواره امیرکبیر گفت: ایجاد دبیرخانه دائمی اقدام بسیار مثبتی است، زیرا باعث می‌شود فعالیت‌های جشنواره محدود به زمان برگزاری نباشد و در طول سال تداوم داشته باشد. جهاد دانشگاهی باید با همه دانشگاه‌ها ارتباط برقرار و نیازهای صنعت را به اساتید و دانشجویان منتقل کند. لازم است این ارتباط ارتقا پیدا کند.

این مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه، نقش بنیاد ملی نخبگان را بسیار فعال و اثرگذار ارزیابی کرد و افزود: کیفیت خروجی جشنواره‌ها هر سال در حال ارتقاست و انتظار می‌رود جشنواره امیرکبیر نیز سال به سال با مشارکت تعداد بیشتری از دانشجویان و دانشگاه‌ها برگزار شود. بنیاد ملی نخبگان به دلیل ارتباط گسترده با نخبگان و استعدادهای برتر، می‌تواند از ظرفیت اعضای خود برای تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه و ارتقای این جشنواره استفاده کند.

وی درباره نقش اتاق بازرگانی نیز گفت: اتاق بازرگانی می‌تواند مانند گذشته نقش فعالی در این حوزه ایفا کند و نیازهای واقعی صنعت را به دانشگاه‌ها منتقل کند تا این مسائل در قالب پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها بررسی شوند. یکی از رسالت‌های مهم اتاق بازرگانی، ایجاد پل ارتباطی میان صنعت و دانشگاه است و جشنواره امیرکبیر می‌تواند بستری مناسب برای تحقق این هدف باشد.

هژبری در پاسخ به پرسشی درباره نقش جشنواره امیرکبیر در تجاری‌ سازی ایده‌های دانشگاهی تصریح کرد: این جشنواره می‌تواند در تبدیل ایده‌های دانشگاهی به محصولات و خدمات قابل عرضه در بازار نقش مهمی داشته باشد، اما برای تحقق این هدف، لازم است جذابیت‌های جشنواره افزایش یابد. صرف اعطای جوایز مادی کافی نیست و باید این رویداد در نظام آموزش عالی کشور، به ‌ویژه در آیین ‌نامه‌های وزارت علوم و سازوکارهای ارتقای اساتید و دانشجویان، جایگاه مشخص و اثرگذاری داشته باشد.

وی افزود: در حال حاضر، اگر استادی پایان‌نامه یا رساله‌ای کارفرمامحور تعریف کند، امتیاز ویژه‌ای در نظام ارتقا دریافت نمی‌کند. اگر وزارت علوم و متولیان آموزش عالی سازوکاری شفاف و تشویقی برای این نوع فعالیت‌ها تعریف کنند و جشنواره امیرکبیر نیز امتیازهای مشخصی برای منتخبان در نظر بگیرد، می‌توان انتظار داشت اساتید و دانشجویان با اطمینان بیشتری به سمت حل مسائل واقعی جامعه و صنعت حرکت کنند.

این مدرس دانشگاه آزاد اسلامی گفت: جشنواره امیرکبیر در حال رسیدن به بلوغ است، اما برای تحقق این هدف، همه نهادها از دانشگاه‌ها گرفته تا جهاد دانشگاهی، بنیاد ملی نخبگان، اتاق بازرگانی و سایر دستگاه‌ها باید دغدغه مشترکی داشته باشند. دغدغه‌ای مبنی بر اینکه پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها باید در خدمت حل مشکلات واقعی جامعه و صنعت باشند، نه اینکه صرفاً برای پر کردن آرشیو کتابخانه‌ها تولید شوند.

وی ادامه داد: اگر فعالیت‌ها فقط به بازه زمانی برگزاری جشنواره محدود شود، خروجی قابل توجهی حاصل نخواهد شد. این دغدغه باید در تمام طول سال وجود داشته باشد. همچنین لازم است اعتماد متقابل میان دانشگاه و صنعت تقویت شود. در حال حاضر، بسیاری از صنایع بزرگ کشور دارای واحدهای تحقیق و توسعه داخلی هستند و کمتر به دانشگاه‌ها اعتماد می‌کنند، در حالی که در کشورهای پیشرفته، بخش عمده‌ای از پژوهش‌های دانشگاهی با حمایت مالی و سفارش مستقیم صنعت انجام می‌شود.

 هژبری تأکید کرد: تا زمانی که رقابت واقعی در صنعت شکل نگیرد و نیاز به نوآوری و ارتقای کیفیت محصولات احساس نشود، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها نیز جدی گرفته نخواهد شد. جشنواره امیرکبیر به ‌تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات را حل کند، اما می‌تواند بخشی از این مسیر را هموار کند و در کنار سایر اقدامات، به افزایش سهم پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی و کارفرمامحور کمک کند.

منبع : ایسنا