پس از بارندگی‌ها؛ ضرورت کنترل زیست پشه ناقل تب دنگی

تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق نیش پشه «آئدس» منتقل می‌شود؛ پشه‌ای که برخلاف پشه‌های معمولی، بیشتر در محیط‌های شهری و در آب‌های کم‌عمق و راکد مانند زیرگلدان‌ها، ظروف بلااستفاده، لاستیک‌های فرسوده، ناودان‌ها و مخازن روباز آب تکثیر می‌شود. بارندگی‌های اخیر، اگرچه نقش مهمی در بهبود شرایط جوی و محیط زیست داشته، اما هم‌زمان بستر مناسبی برای افزایش جمعیت این پشه فراهم کرده است.

کارشناسان حوزه بهداشت و محیط زیست معتقدند کنترل زیست پشه ناقل تب دنگی، پیش از هر چیز، وابسته به مدیریت صحیح محیط است. از نگاه آنان، حذف کانون‌های تولید پشه ساده‌ترین و مؤثرترین راه پیشگیری به‌شمار می‌رود؛ اقدامی که تنها با سم‌پاشی گسترده محقق نمی‌شود و نیازمند همراهی شهروندان است.

در این میان، دستگاه‌های متولی از جمله دانشگاه‌های علوم پزشکی، شهرداری‌ها و شبکه‌های بهداشت، اجرای برنامه‌های پایش، آموزش عمومی، اطلاع‌رسانی هدفمند و اقدامات کنترلی از جمله لاروکشی و سم‌پاشی نقطه‌ای را در دستور کار دارند. با این حال، تجربه کشورهای درگیر با تب دنگی نشان می‌دهد که بدون مشارکت مردم و اصلاح رفتارهای روزمره، احتمال موفقیت این برنامه‌ها کاهش می‌یابد.

متخصصان هشدار می‌دهند نگهداری آب در ظروف روباز، بی‌توجهی به فضاهای بلااستفاده، و نبود نظارت بر محیط‌های مسکونی و کارگاهی می‌تواند چرخه انتقال بیماری را تقویت کند. از سوی دیگر، آگاهی شهروندان از علائم تب دنگی نظیر تب ناگهانی، سردرد شدید، درد عضلانی و مفصلی و مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی، نقش مهمی در کاهش عوارض و کنترل بیماری دارد.

در مجموع، پس از بارندگی‌ها، کنترل زیست پشه ناقل تب دنگی به یک مسئله صرفاً بهداشتی محدود نمی‌شود، بلکه به موضوعی اجتماعی و مدیریتی تبدیل شده است. همکاری بین‌بخشی، تداوم نظارت‌ها و مسئولیت‌پذیری شهروندان می‌تواند از تبدیل یک تهدید بالقوه به بحران بهداشتی جلوگیری کند؛ موضوعی که در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

 ثبت ۲۵۶ مورد قطعی تب دنگی در استان / بندرعباس کانون اصلی ابتلا

دکتر یحیی میرزاده، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به وضعیت بیماری تب دنگی در استان گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۵۶ مورد بیمار قطعی تب دنگی در هرمزگان شناسایی شده که از این تعداد، ۲۴۹ نفر مربوط به شهر بندرعباس بوده‌اند.

وی افزود: ۶ مورد از بیماران، ورودی از کشور پاکستان و مربوط به شهرستان‌های سیریک و بندرلنگه بوده و مجموعاً ۲۰۰ مورد از کل بیماران، ابتلای محلی داشته‌اند. به گفته میرزاده، از مجموع بیماران شناسایی‌شده، ۲۲۹ نفر ایرانی و ۲۷ نفر غیرایرانی هستند که ۱۹۳ نفر مرد و ۶۳ نفر زن بوده‌اند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به وضعیت درمانی بیماران اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۶۸ بیمار مبتلا به تب دنگی در بیمارستان‌های استان بستری شده‌اند که خوشبختانه تاکنون هیچ مورد فوتی ناشی از این بیماری در استان گزارش نشده است.

میرزاده با تأکید بر نگرانی‌های موجود پس از بارندگی‌های اخیر در استان، تصریح کرد: بارش باران و تجمع آب در برخی نقاط، شرایط مساعدی برای رشد و تکثیر پشه آئدس فراهم کرده است. از جمله نقاط پرخطر می‌توان به قایق‌های مستقر در سواحل بندرعباس و سایر شهرستان‌ها، فواره‌های آبی شهری، کانال‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و برخی مناطق حاشیه‌ای شهر بندرعباس از جمله محدوده پیامبر اعظم و اطراف راه‌آهن اشاره کرد.

وی ادامه داد: افزایش این کانون‌ها می‌تواند خطر گسترش بیماری را تشدید کند و به همین دلیل، ساماندهی سریع این نقاط در دستور کار قرار گرفته است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به برگزاری جلسه کمیته سلامت در استانداری افزود: مقرر شد دستگاه‌های اجرایی به‌ویژه شهرداری‌ها، شرکت فاضلاب و سایر نهادهای مرتبط، همکاری و همراهی لازم را برای کنترل و ساماندهی کانون‌های پرخطر داشته باشند. همچنین هماهنگی لازم با مدیرکل امور روستایی استانداری برای روستاهای حاشیه شهر بندرعباس در حال انجام است.

میرزاده در پایان با تأکید بر نقش مهم مشارکت مردمی خاطرنشان کرد: همکاری شهروندان در حذف مخازن آب راکد، رعایت توصیه‌های بهداشتی و اطلاع‌رسانی به‌موقع، نقش مؤثری در پیشگیری از افزایش موارد ابتلا به تب دنگی در استان خواهد داشت.

منبع : ایسنا