شب یلدا؛ شلوغی بازار و گرانی گرانفروشان

شب یلدا، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین آیین‌های ایرانی، همواره با خرید میوه، آجیل و اقلام خوراکی همراه بوده است و این روزها بازارهای استان حال‌وهوای متفاوتی دارند؛ افزایش تقاضا در کنار نوسانات قیمتی زمینه را برای بروز تخلفاتی مانند گرانفروشی، کم‌فروشی و عدم درج قیمت فراهم کرده است؛ تخلفاتی که مستقیماً حقوق مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این وضعیت، ضرورت نظارت دقیق و مستمر دستگاه‌های مسئول را بیش از پیش نشان می‌دهد؛ سازمان صمت، تعزیرات حکومتی، اتاق اصناف و سایر نهادهای ذی‌ربط موظفند با بازرسی میدانی، کنترل قیمت‌ها و جلوگیری از کم‌فروشی، آرامش و امنیت اقتصادی شهروندان را تضمین کنند، البتە این نظارت تنها وظیفه یک دستگاه نیست، بلکه همکاری جمعی و عزم جدی همه نهادها و حتی خود مردم برای رسیدن به بازار عادلانه و منصفانه ضروری است.

حال باید دید در آستانه شب یلدا، دستگاه‌های نظارتی چه برنامه‌هایی برای کنترل قیمت‌ها، جلوگیری از تخلفات صنفی و ایجاد اطمینان خاطر برای مردم در نظر گرفته‌اند و این اقدامات تا چه اندازه می‌تواند در ساماندهی بازار مؤثر باشد.

جدای از آن شفاف‌سازی قیمت‌ها و اطلاع‌رسانی به مردم نیز نقش مهمی در این میان دارد؛ وقتی مصرف‌کننده از نرخ‌های مصوب و کیفیت کالاها آگاه باشد، امکان سوءاستفاده سودجویان کاهش می‌یابد و اعتماد و آرامش اقتصادی در جامعه تقویت می‌شود؛ شب یلدا، فرصتی است برای شادی، دورهمی و سنت‌های ایرانی؛ اما بدون کنترل بازار و نظارت دقیق، شیرینی این شب می‌تواند با تلخی گرانی و نگرانی همراه شود.

نوسان قیمت آجیل و گوشت قابل قبول نیست

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کردستان با تأکید بر ضرورت مدیریت بازار در روزهای منتهی به شب یلدا گفت: افزایش تقاضا در این ایام، کنترل قیمت‌ها و پیشگیری از کمبود یا گران‌فروشی کالاها را به اولویت اصلی ستاد تنظیم بازار استان تبدیل کرده است.

ارسلان ازهاری نیز با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده از وضعیت قیمت‌ها در بازار استان اظهار کرد: ارزیابی اقلام اساسی نشان می‌دهد برخی کالاها با نوسانات قابل توجهی مواجه بوده‌اند که این موضوع، تشدید نظارت‌ها را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.

وی افزود: در حال حاضر بیشترین اختلاف قیمت‌ها مربوط به کالاهایی نظیر آجیل، تخم‌مرغ، گوشت و برنج است و دستگاه‌های نظارتی موظف‌اند با حضور میدانی مستمر، از بروز نوسانات غیرمنطقی جلوگیری کنند.

معاون اقتصادی استاندار کردستان با تأکید بر مسئولیت دستگاه‌های اجرایی تصریح کرد: تأمین نیروی انسانی و خودرو برای اجرای مؤثر طرح‌های نظارتی الزامی است و فرمانداری‌ها نیز باید با هماهنگی کامل، نظارت پیوسته بر فروشگاه‌ها و بازارهای محلی داشته باشند.

ازهاری با اشاره به اجرای طرح ویژه نظارتی شب یلدا توسط تیم‌های مشترک بازرسی خاطرنشان کرد: مشخص بودن وظایف هر دستگاه در این طرح، نقش مهمی در کنترل بازار و جلوگیری از تخلفات صنفی دارد.

وی همچنین اطلاع‌رسانی شفاف به شهروندان را یکی از ابزارهای مهم کنترل بازار دانست و گفت: اعلام قیمت‌های مصوب و نحوه دسترسی به کالاهای اساسی، زمینه سوءاستفاده را کاهش داده و موجب اطمینان خاطر مردم می‌شود.

نظارت بر بازار کردستان هم‌زمان با شب یلدا ادامه دارد

مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان کردستان از اجرای طرح تشدید نظارت و بازرسی بر بازار استان هم‌زمان با شب یلدا خبر داد. 

بختیار خلیقی گفت: این طرح از ۱۸ آذر ماه آغاز شده و تا پایان ماه ادامه دارد کە هدف آن بررسی نحوۀ خدمت‌رسانی صنوف به شهروندان و پایش قیمت‌هاست.

وی افزود: در قالب این طرح ۱۲ گشت مشترک ویژه شب یلدا تشکیل شده و بازرسی‌های مستمر روزانه در سراسر استان انجام می‌شود کە بازرسان بر واحدهای صنفی عرضه‌کننده کالاهای مخصوص شب یلدا از جمله انواع میوه، آجیل و خشکبار، شیرینی، گل، کیف، کفش و پوشاک نظارت دارند.

خلیقی تأکید کرد: با هرگونه تخلف صنفی از جمله گرانفروشی، کم‌فروشی، تقلب، درج نکردن قیمت، عدم ارائه فاکتور، انجام ندادن شیوه‌نامه‌های بهداشتی و عرضه کالاهای غیر بهداشتی برخورد قانونی صورت می‌گیرد و متخلفان پس از تشکیل پرونده به اداره کل تعزیرات حکومتی استان معرفی خواهند شد.

وی در پایان یادآور شد: شهروندان می‌توانند هرگونه تخلف از سوی واحدهای صنفی را به صورت شبانه‌روزی از طریق سامانه خبری بازرسی اداره کل صمت کردستان به شماره ۱۲۴ گزارش دهند.

طرح نظارتی شب یلدا در کردستان همچنان ادامه دارد 

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کردستان از اجرای طرح نظارتی ویژه شب یلدا از ۱۵ آذرماه خبر داد و گفت: این طرح با هدف کنترل بازار و جلوگیری از تخلفات صنفی تا ۳ دی‌ماه در سراسر استان ادامه خواهد داشت.

حسین رحیمیان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: اداره‌کل تعزیرات حکومتی استان کردستان همچون سال‌های گذشته و همزمان با اجرای طرح‌های سراسری با هماهنگی و همکاری دستگاه‌های نظارتی از جمله اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت و اتاق اصناف طرح نظارتی شب یلدا را آغاز کرده است.

وی افزود: جامعه هدف این طرح شامل عرضه‌کنندگان آجیل، شیرینی، میوه، خشکبار، گوشت، مرغ و ماهی است که از ابتدای اجرای طرح، ۲۴ اکیپ نظارتی فعال شده و تاکنون ۱۲۹ واحد صنفی مورد بازرسی قرار گرفته‌اند.

مدیرکل تعزیرات حکومتی کردستان ادامه داد: در نتیجه این بازرسی‌ها، ۴۰ پرونده تخلف در سه تا چهار روز گذشته تشکیل شده و نظارت‌ها به‌صورت روزانه در شهر سنندج و سایر شهرستان‌ها ادامه دارد.

رحیمیان با بیان اینکه طرح‌های نظارتی تعزیرات در راستای کمک به دستگاه‌های ضابط و نهادهای ناظر بر بازار انجام می‌شود، تصریح کرد: بیشترین تخلفات احصا شده شامل عدم درج قیمت، گران‌فروشی، کم‌فروشی و احتکار بوده که این موارد به‌طور مستقیم حقوق مردم را تضییع می‌کند.

وی با تأکید بر برخورد قاطع با احتکار کالاهای اساسی گفت: رسیدگی به پرونده‌های احتکار در صلاحیت تعزیرات حکومتی است و در صورتی که اخلال در نظام اقتصادی تشخیص داده شود، پرونده به دادسرا و دادگاه انقلاب ارجاع خواهد شد.

مدیرکل تعزیرات حکومتی کردستان با اشاره به تشدید برخوردها با متخلفان افزود: با توجه به تکرار تخلفات برخی واحدهای صنفی، علاوه بر جریمه نقدی، از اختیارات قانونی مصوب سران قوا استفاده کرده و اقدام به پلمب واحد صنفی و نصب بنر در سردر واحدها کرده‌ایم.

وی خاطرنشان کرد: از ابتدای اجرای این طرح ۴ واحد صنفی به دلیل تخلفات اقتصادی به مدت ۷ تا ۱۰ روز پلمب شده‌اند و در صورت تکرار تخلف برای بار چهارم، پروانه کسب واحد صنفی متخلف ابطال خواهد شد.

رحیمیان در ادامە با اشاره به عدم تناسب تعداد بازرسان با حجم واحدهای صنفی استان گفت: کمبود نیرو و امکانات همواره از مشکلات دستگاه‌های نظارتی بوده، اما در کارگروه تنظیم بازار استان مصوب شد که تمامی دستگاه‌های اجرایی بر اساس مصوبه هیئت وزیران و دستور معاون اول رئیس‌جمهور، موظف به تأمین نیرو و خودرو برای دستگاه‌های نظارتی هستند و در صورت عدم همکاری، با متخلفان به‌عنوان ترک فعل برخورد خواهد شد.

نظارت بر ۹۰ هزار واحد صنفی با تعداد کم بازرسان ممکن نیست 

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کردستان با اشاره به گستردگی واحدهای صنفی استان گفت: با وجود حدود ۹۰ هزار واحد صنفی فعال، کمبود نیروی نظارتی یکی از چالش‌های جدی کنترل بازار است و به همین دلیل، طرح جذب بازرسان افتخاری از سطح جامعه آغاز شده است.

رحیمیان اظهار کرد: بر اساس آمار اتاق اصناف، حدود ۹۰ هزار واحد صنفی در سطح استان کردستان فعالیت می‌کنند که نزدیک به ۳۰ هزار واحد مربوط به شهرستان‌ سنندج است، این در حالی است که دستگاه‌های نظارتی با کمبود شدید نیرو مواجه‌اند.

وی افزود: با ۱۴ یا ۱۵ بازرس امکان نظارت مؤثر بر بازاری با این حجم و گستردگی وجود ندارد و این موضوع همواره یکی از گلایه‌های اصلی دستگاه‌های نظارتی بوده است، حتی تعزیرات حکومتی نیز با وجود وظیفه رسیدگی، صدور و اجرای حکم، نهایتاً می‌تواند ۴ تا ۵ نفر از همکاران خود را برای کمک به بازرسی‌ها اختصاص دهد که قطعاً کافی نیست.

رحیمیان گفت: سازمان تعزیرات حکومتی از دو هفته گذشته طرح جذب بازرسان افتخاری را پایه‌ریزی کرده و ما نیز هفته گذشته طی مکاتبه با ادارات، دستگاه‌های دولتی و اتاق اصناف، این موضوع را اطلاع‌رسانی کردیم.

وی بیان کرد: در این طرح، از میان کارمندان معتمد، معتمدین بازار و معتمدین محلات افراد واجد شرایط به‌عنوان بازرس افتخاری جذب می‌شوند که متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه ۱۳۵ سازمان تعزیرات حکومتی ثبت‌نام کنند؛ پس از ساماندهی برای این افراد کارت شناسایی صادر خواهد شد که کمک بزرگی به نظارت بر بازار خواهد بود.

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کردستان همچنین در پاسخ به سوالی درباره میزان جرایم گران‌فروشی و کم‌فروشی تصریح کرد: در سال‌های گذشته یکی از مشکلات، پایین بودن جرایم بر اساس قانون نظام صنفی بود، اما از دو سال قبل با مصوبه سران قوا تمامی جرایم و مجازات‌های صنفی و تعزیراتی تا ۱۰ برابر افزایش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر اگر یک واحد صنفی مرتکب ۱۰ میلیون تومان گران‌فروشی، کم‌فروشی یا تقلب شود، به پرداخت ۱۰۰ میلیون تومان جریمه محکوم خواهد شد و علاوه بر آن، پلمب واحد صنفی تا ۱۰ روز و نصب بنر نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

رحیمیان در پایان با تأکید بر تداوم نظارت‌ها یادآور شد: قطعاً نظارت‌ها تشدید می‌شود و پرونده‌های متعددی نیز تشکیل خواهد شد و از همراهی رسانه‌ها، به‌ویژه صداوسیما در اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی قدردانی می‌کنیم.

منبع : ایسنا