«جهان! با قصه کودکان را ببین»؛ جشنواره‌ای برای قصه‌گویی کودک‌محور و زنده

میثم بکتاشیان در گفت‌وگو با ایسنا درباره فلسفه شعار بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی اظهار کرد: این شعار به ما یادآوری می‌کند که قصه‌گویی نباید صرفاً یک هنر روایت باشد، بلکه ابزاری تربیتی و فرهنگی است که باید از نگاه کودک به جهان نگریسته شود و کودکان را به مشارکت فعال در تجربه‌های انسانی تشویق کند. 

وی افزود: وقتی طراحی بخش‌های جشنواره با محوریت شعار «جهان! با قصه کودکان را ببین» آغاز شد، نگاه ما به فراتر رفتن از اجراهای صحنه‌ای محدود شد و تمرکز بر ایجاد تجربه‌ای زنده و در دسترس برای همه کودکان، در اولویت قرار گرفت. 

دبیر بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی بیان کرد: این نگاه موجب شد که بخش‌های نو، زبان اشاره و آیینی سنتی به‌عنوان بخش‌هایی کلیدی در جشنواره تعریف شوند تا قصه‌گویی بتواند هم میراث‌ فرهنگی را منتقل و هم فرصت‌های نوآورانه را برای کودکان فراهم کند. 

بکتاشیان تصریح کرد: فلسفه این شعار این بود که کودکان نه‌تنها مخاطب باشند، بلکه در فرایند تجربه قصه، کنشگر نیز باشند. هر بخش جشنواره با این هدف طراحی شد که کودکان بتوانند از زاویه دید خود با جهان پیرامونشان آشنا شوند و هم‌زمان درک بهتری از ارزش‌های انسانی، فرهنگی و اجتماعی پیدا کنند. 

وی با اشاره به تغییر ساختار بیست‌وهفتمین جشنواره گفت: برخلاف دوره‌های گذشته، امسال آیین افتتاحیه رسمی برگزار نشد و جشنواره مستقیم با اجرای قصه‌گوها آغاز شد. تصمیم به حذف مراسم تشریفاتی بر مبنای تمرکز بیشتر بر تجربه کودکان و تعامل مستقیم مخاطب با قصه‌گوها گرفته شد و انرژی و زمان بیشتری به خود قصه‌ها اختصاص یافت. 

دبیر جشنواره قصه‌گویی تأکید کرد: این تغییر در ساختار، فرصتی فراهم کرد تا جشنواره به‌جای تمرکز بر جنبه‌های فرمال و تشریفاتی، به هسته اصلی خود یعنی قصه‌گویی و ارتباط انسانی بازگردد. هدف این بود که کودکان بتوانند در همان لحظه ورود به جشنواره تجربه‌ای فعال و مشارکتی داشته باشند و از تعامل با قصه‌گوها لذت ببرند. 

بکتاشیان درباره اهمیت بخش‌های مختلف جشنواره افزود: بخش‌های نو و خلاقانه فرصت بازتعریف قصه و خلق روایت‌های تازه را فراهم کردند. بخش آیینی سنتی پیوند عمیق با میراث‌فرهنگی و ارزش‌های تاریخی ایجاد و بخش زبان اشاره تضمین کرد که کودکان و نوجوانانی با نیازهای ویژه نیز بتوانند به شکل برابر و فعال در جشنواره حضور داشته باشند. 

وی ادامه داد: هر بخش جشنواره با توجه به شعار طراحی شد تا نه‌تنها تکنیک‌های قصه‌گویی، بلکه تجربه‌های عاطفی، ذهنی و اجتماعی کودکان نیز توسعه یابد. این نگاه راهبردی نشان‌دهنده آن است که بیست‌وهفتمین جشنواره، رویدادی فراگیر و جامع است که تلاش دارد تمامی ابعاد تربیتی، فرهنگی و آموزشی قصه‌گویی را در بر گیرد. 

دبیر جشنواره بیان کرد: یکی از دستاوردهای مهم بیست‌وهفتمین دوره، ایجاد فرصت‌های دسترس‌پذیر برای همه کودکان بود. اجرای تماشاخانه سیار در مناطق کم‌برخوردار و ارائه قصه‌ها به مدارس و فرهنگ‌سراها باعث شد کودکانی که امکان حضور در سالن جشنواره را ندارند نیز بتوانند از این تجربه بهره‌مند شوند و با قصه‌گویی ارتباط برقرار کنند. 

بکتاشیان اضافه کرد: این اقدام نشان‌دهنده اهمیت عدالت فرهنگی در جشنواره است و تأکید دارد، قصه‌گویی نباید محدود به مراکز شهری و مخاطبان خاص باشد، بلکه باید به همه کودکان در سراسر کشور برسد. ایجاد چنین بستری به توسعه سواد فرهنگی و هنری کودکان و نوجوانان کمک کرده و ارزش جشنواره را به‌عنوان یک رویداد ملی تقویت می‌کند. 

وی درباره تأثیر شعار بر آموزش و تربیت کودکان توضیح داد: نگاه به جهان از زاویه کودکان باعث شد بخش‌های جشنواره به‌گونه‌ای طراحی شوند که قصه‌ها علاوه بر سرگرمی، پیام‌های اخلاقی، انسانی و اجتماعی را نیز منتقل کنند. کودکان در طول تجربه جشنواره مهارت‌های همدلی، تحلیل و خلاقیت خود را پرورش دادند و فرصت یافتند با دیدی انسانی‌تر به محیط پیرامون نگاه کنند. 

دبیر بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی گفت: شعار باعث شد بخش‌های غیرحضوری جشنواره مانند پادکست، قصه‌های ۹۰ ثانیه‌ای و اجرای محیطی نیز طراحی شود تا قصه‌گویی تنها محدود به سالن نباشد و در فضاهای شهری و دیجیتال نیز حضور داشته باشد. این رویکرد چندوجهی نشان می‌دهد که قصه‌گویی با سبک زندگی معاصر کودکان هماهنگ است و می‌تواند بخش مهمی از تجربه روزمره آن‌ها باشد.

بکتاشیان درباره نقش قصه‌های نو در جشنواره تأکید کرد: این بخش به قصه‌گوها امکان می‌دهد روایت‌هایی خلق کنند که با زمانه کودک امروز پیوند دارد و تجربه‌های خلاقانه و بدیع را وارد فرایند آموزش و سرگرمی کودکان کنند. این بخش کمک می‌کند که قصه‌گویی زنده و پویا باقی بماند و با تجربیات روزمره کودکان در تعامل باشد. 

وی با اشاره به بخش آیین سنتی توضیح داد: این بخش پیوند عمیق کودکان با فرهنگ و هویت ایرانی را تقویت و به آن‌ها یادآوری می‌کند که قصه‌گویی نه‌تنها ابزاری برای سرگرمی، بلکه حامل ارزش‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی است. ترکیب این دو بخش در کنار بخش زبان اشاره، جشنواره را به رویدادی جامع، متنوع و در دسترس تبدیل کرده است. 

دبیر جشنواره تصریح کرد: حضور قصه‌گوها از سراسر کشور باعث شد که جشنواره یک تجربه ملی و فراگیر شود و کودکان با فرهنگ‌ها، زبان‌ها و آیین‌های مختلف ایران آشنا شوند. این تجربه موجب گسترش درک فرهنگی کودکان و نوجوانان و تقویت همدلی و احترام به تنوع فرهنگی شده است. 

بکتاشیان درباره اهمیت بخش زبان اشاره گفت: این بخش برای اولین‌بار در بیست‌وهفتمین دوره با هدف دسترس‌پذیر کردن جشنواره برای همه کودکان و نوجوانان برگزار شد و نشان داد که هیچ کودکی نباید از تجربه قصه‌گویی محروم باشد. این بخش چالش‌های خاصی برای قصه‌گوها ایجاد کرد، اما هم‌زمان فرصت یادگیری و توسعه مهارت‌های هنری و ارتباطی فراهم کرد. 

بکتاشیان در پایان خاطرنشان کرد: این شعار به ما یادآوری می‌کند که قصه‌گویی نباید صرفاً یک هنر روایت باشد؛ بلکه ابزاری تربیتی و فرهنگی است که باید از نگاه کودک به جهان نگریسته شود و کودکان را به مشارکت فعال در تجربه‌های انسانی تشویق کند. شعار «جهان! با قصه کودکان را ببین» توانست مسیر طراحی جشنواره را مشخص کند، تجربه‌ای زنده و مشارکتی برای کودکان ایجاد کند و نشان دهد که قصه‌گویی می‌تواند بخشی از تربیت، آموزش و زندگی روزمره کودکان باشد و ارزش‌های انسانی را به نسل آینده منتقل کند.

منبع : ایسنا