همدان میزبان صنعت پرورش شترمرغ با چشم‌انداز صادرات به عراق

استان همدان یکی از استان‌هایی بوده که صنعت نوپای پرورش شترمرغ در سال‌های اخیر در این استان رونق گرفته و به دلیل نزدیکی به مرکز و هم مرز بودن با استان‌های غربی و دسترسی آسان به مرزهای مهم از موقعیت استراتژیک بی‌نظیری برای صادرات گوشت و محصولات شترمرغ به کشور عراق برخوردار است.

وجود ۲۱ واحد پرورش شترمرغ در همدان

میثم پورطلوعی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه در حال حاضر در سطح استان همدان ۲۱ واحد پرورش شترمرغ وجود دارد که از این تعداد ۱۰ واحد با ظرفیت ۱۲۸۷ قطعه فعال و تعداد ۱۲ واحد نیز با ظرفیت ۲۱۶۳ قطعه غیرفعال هستند، به ایسنا گفت: در واحدهای فعال ظرفیت شترمرغ‌های مولد ۲۷۵ قطعه با میزان ۸۵۵۰ عدد تخم در سال بوده که در حال حاضر ۱۷۷ قطعه شترمرغ مولد در سطح واحدهای پرورش شترمرغ استان موجود است.

وی با اشاره به اینکه واحدها و مزارع شتر مرغ سطح استان موجب ایجاد ۵۸ نفر اشتغال مستقیم در استان شده است، خاطرنشان کرد: با توجه به میزان تولید بالای گوشت شترمرغ استان همدان، بخشی از تولید شترمرغ این استان به سایر استان‌های از جمله استان‌های زنجان، تهران و اصفهان نیز ارسال می‌شود.

پورطلوعی با بیان اینکه کشتار شترمرغ‌های تولید شده همدان در استان زنجان انجام می‌شود، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات این بخش در استان نداشتن کشتارگاه ویژه شترمرغ است‌.

وی با اشاره به اینکه پرورش شترمرغ به عنوان یک رشته کاملاً اقتصادی و چند منظوره در سال‌های اخیر در شهرستان‌های مختلف استان همدان از جمله رزن، بهار و اسدآباد رونق چشمگیری داشته است، ادامه داد: توانمندی این پرنده در تولید همزمان گوشت قرمز کم‌چرب و با کیفیت، چرم لوکس، روغن و پر این پرنده را به یک کارخانه سودآور روی پا تبدیل کرده است.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه واحدهای پرورش شترمرغ موجود استان همدان با بهره‌گیری از سیستم‌های نیمه باز و استفاده از نژادهای سازگار آفریقای جنوبی، بهره‌وری قابل قبول و خوبی را داشته‌اند، یادآور شد: در حال حاضر تمرکز اصلی پرورش شترمرغ استان همدان بر تولید گوشت و فروش جوجه یک روزه شترمرغ بوده که بازار پررونقی دارد.

پورطلوعی مهم‌ترین چالش پیش‌روی این صنعت را نبود کشتارگاه‌های تخصصی و صنایع فرآوری شترمرغ در استان دانست و افزود: برای رسیدن به صرفه اقتصادی واقعی و ایجاد ارزش افزوده راه‌اندازی واحدهای فرآوری گوشت، چرم و روغن شترمرغ در استان یک ضرورت انکارناپذیر است.

وی با بیان اینکه استان همدان به دلیل نزدیکی به مرکز و هم مرز بودن با استان‌های غربی و دسترسی آسان به مرزهای مهم از موقعیت استراتژیک بی‌نظیری برای صادرات گوشت و محصولات شترمرغ به کشور عراق برخوردار است، اظهار کرد: تشکیل اتحادیه یا تعاونی تخصصی پرورش دهندگان شترمرغ برای ساماندهی بازار تامین نهاده‌های با کیفیت و بازاریابی جمعی یکی از موارد ضروری برای استان همدان به شمار می‌رود.

 معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان یادآور شد: طولانی بودن دوره پرورش این پرنده هزینه نگهداری را افزایش می‌دهد اما چون می‌توان تمامی اجزای بدن شترمرغ را به فروش رساند و به علت قیمت بالای گوشت شترمرغ این امر موجب توجیه اقتصادی خوب پرورش شترمرغ  شده است.

صنعت پرورش شترمرغ در استان همدان یکی فعالیت‌های نوپاست

وحید احمدیار، عضو کمیته تخصصی دام و طیور استان همدان هم در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: صنعت پرورش شترمرغ در استان همدان یکی فعالیت‌های نوپا در حوزه پرورش طیور بوده که به‌طور قطع توجه ویژه به رفع مشکلات و چالش‌های فعالان این حوزه از نقش مؤثری در گسترش و رونق این صنعت نو پا در استان همدان برخوردار خواهد بود.

هدف از پرورش شترمرغ در دنیا را تولید پوست، گوشت، پر و روغن و جاذبه‌های گردشگری آن دانست و گفت: در حال حاضر در کشور ما این پرنده بیشتر به منظور تولید گوشتش پرورش داده می‌شود اما می‌توان همانند سایر کشورها به جنبه‌ها و اهداف دیگر پرورش آن نیز توجه کرد تا سودآوری بیشتری داشته باشد.

وی اظهار کرد: یکی از مشکلات و چالش‌های موجود واحدها و مزارع بزرگ پرورش شترمرغ در استان همدان، نبود کشتارگاه شترمرغ بوده که همین امر موجب شده، تولیدکنندگان پرورش شترمرغ استان به ناچار شترمرغ‌های تولید شده خود را برای کشتار به سایر استان‌ها انتقال دهند و یا اینکه در کشتارگاه دام نسبت به کشتار شترمرغ اقدام داشته‌ باشند.

این مزرعه‌دار پرورش شترمرغ ادامه داد: زمانی که شترمرغ برای کشتار به کشتارگاه‌های دام انتقال داده می‌شوند و در کنار دیگر گوشت‌های دام های دیگر قرار می‌گیرند به دلیل داشتن آهن بالای گوشت شترمرغ بلافاصله اکسید و رنگ گوشت شتر مرغ تغییر می‌کند که این امر چندان مورد رضایت پرورش دهندگان شتر مرغ نبوده و بهتر می‌دانند که در مجموعه واحد خود به صورت مجزا دارای کشتارگاه در فضایی حدود ۵۰ تا ۱۰۰ متر باشند.

احمدیار با بیان اینکه برای مجموعه مزرعه‌های شترمرغ با میزان حجم بالای تولید وجود کشتارگاه ویژه در همان مزرعه امری ضروری است، خاطرنشان کرد: معمولا در استان هایی چون اصفهان و تهران در همان مزرعه، کشتارگاه ویژه ۵۰ تا ۱۰۰ متری برای کشتار شترمرغ‌ها وجود دارد که همیار دامپزشکی بازدید لازم را از این کشتارگاه‌ها انجام می‌دهد.

وی گفت: در همدان چندین بار احداث چنین کشتارگاه ویژه را برای مزرعه خود پیگیری کردم اما متاسفانه گیرو دارهای اداری و پیچیده آن موجب انصراف بنده از این موضوع شد.

  احمدیار با بیان اینکه از حدود ۱۴ سال پیش تاکنون در حوزه تولید و پرورش شتر مرغ در استان همدان دارای فعالیت هستم، ادامه داد: در حال حاضر دارای دو مزرعه پرورش شتر مرغ شامل یک مزرعه شتر مرغ پرواری ۱۷۰ قطعه‌ای در روستای دهنجرد و یک مزرعه پرورش شترمرغ ۵۰۰ قطعه‌ای مولد و پروار در لالجین هستیم که مزرعه واقع شده در روستای دهنجرد در سال جاری در راستای طرح توسعه مزرعه ۵۰۰ قطعه ای واقع در لالجین راه‌اندازی و فعالیت خود را آغاز کرده است.

وی با بیان اینکه مزرعه شترمرغ ۵۰۰ قطعه‌ای واقع در لالجین به عنوان بزرگترین مزرعه پرورش و تولید شترمرغ استان به شمار می‌رود تصریح کرد: به طور متوسط هر شترمرغ بالغ دارای ۳۰ کیلو گوشت بوده که در همین رابطه، مزرعه ۵۰۰ قطعه‌ای شترمرغ واقع در لالجین سالیانه به طور متوسط دارای ۱۵ هزار تن تولید گوشت شترمرغ است.

احمدیار تولید سالیانه تخم شترمرغ واحد ۵۰۰ قطعه‌ای واقع در لالجین به عنوان بزرگترین مزرعه شترمرغ استان همدان را ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ عدد برشمرد و خاطر نشان کرد: در حال حاضر هر کیلو گوشت شترمرغ ۱۱۵۰ تومان و قیمت هر عدد تخم شترمرغ ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان است.

وی با بیان اینکه با توجه به هزینه‌های بالای تولید باید قیمت هر کیلو گوشت شترمرغ ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ تومان باشد، ادامه داد: کمبود و نوسان قیمت و پایین بودن کیفیت نهاده‌های مورد نیاز پرورش شترمرغ را از جمله‌ مشکلات پرورش شترمرغ می‌توان برشمرد.

احمدیار با اشاره به اینکه تخم نطفه‌دار شترمرغ در سال گذشته سه میلیون و ۸۰۰ تومان بوده که امسال این قیمت بالاتر شده است، تصریح کرد: جوجه یک‌ماهه شترمرغ در سال گذشته پنج میلیون و ۵۰۰ تا ۶ میلیون تومان بود که این قیمت در سال‌جاری به هشت میلیون تومان افزایش داشته است.

وی خاطرنشان کرد: برداشتن ارز موجب چهار تا پنج برابر شدن قیت نهاده‌های دامی از جمله ذرت، سویا و پنج برابر شدن هزینه‌های تولید از جمله در بحث تولید شترمرغ شده است.

 احمدیار همچنین با اشاره به بازاریابی و فروش گوشت شترمرغ، گفت: تولید شترمرغ مزرعه ما و حتی برخی از مزارع شترمرغ استان علاوه بر صادرات غیرمستقیم به کشورهایی چون کشور عراق، به بازار سایر استان‌ها نیز ارسال می‌شود و خوشبختانه از نظر بازار فروش مشکلی وجود ندارد ضمن اینکه با توجه به گران شدن قیمت گوشت، در حال حاضر جلوی صادرات این محصول را گرفته‌اند. 

عضو کمیته تخصصی دام و طیور استان همدان بیان کرد: گوشت شترمرغ نیز مانند گوشت هر حیوان دیگری سرشار از انواع ویتامین‌ها، پروتئین، مواد معدنی، چربی و انرژی بوده اما دارای خواص ویژه‌ای است که هم آن را از گوشت حیوانات و هم گوشت پرنده‌ها متمایز کرده است.

وی مطرح کرد: میزان عناصری چون چربی‌های مضر و اوره بالا و ماده‌های افزایش‌دهنده کلسترول خون در این نوع گوشت بسیار کم بوده و گوشت این پرنده سرشار از ویتامین‌های B۱،B۲،A ، C و E، اسیدهای چرب و منیزیم و روی است و برای بیماران دیابتی و قلبی گوشت آن یک گوشت رژیمی به شمار می‌رود.

احمد یار با اشاره به پرورش شترمرغ به عنوان بزرگترین پرنده دنیا، اظهار کرد: کلسترول و چربی کم و طبع گرم و آهن فراوان از ویژگی‌های گوشت شترمرغ است که این ویژگی‌های مهم، گوشت این پرنده را از سایر گوشت‌ دام‌ها متمایز کرده است.

وی با بیان اینکه پرورش شترمرغ به طور متوسط هفت تا هشت ماه طول می‌کشد و پس از آن روانه کشتارگاه‌ها شده و پس از کشتار به بازار عرضه می‌شود، افزود: گوشت شترمرغ را در فهرست کم چربی‌ترین گوشت‌ها بوده و میزان اسید چرب امگا ۳ در این گوشت بسیار بالا است ضمن اینکه این گوشت دارای کلسترول پایینی است و از این حیث مصرف آن در افرادی که بیماری‌های قلبی و عروقی دارند و سالمندان از اهمیت زیادی برخوردار است.

احمدیار با بیان اینکه پوست شترمرغ نیز بخاطر داشتن فولیکول‌ها قابلیت مصرف دارد و در تولید چرب، صنایع‌دستی، تولید کیف، کفش، کمربند کاربرد دارد، اضافه کرد: شترمرغ در فهرست پرندگانی قرار دارد که هیچ نوع ضایعاتی ندارد و تمامی قسمت‌های آن شامل پر، پوست، چرم، قرنیه، گوشت و تخم آن ارزش اقتصادی دارد.

وی همچنین سیستم پرورش شتر مرغ را شامل سه صورت توام (مولد و پرواری)، فقط مولد (مادر) یا فقط پرواری دانست و تصریح کرد: با توجه به تغییر اقلیم و کاهش مراتع، پرورش شتر مرغ به عنوان پرنده قرن شناخته شده و کاهش دام مراتع مانند گوسفند به‌منظور حفظ مراتع موجود ضرورت داشته و باید به سمت رشد تولید گوشت قرمز شترمرغ و پرورش این پرنده پیش رفت چرا که مراتع در حال از بین رفتن بوده و علاوه بر آن شترمرغ ضریب تبدیل خوبی دارد و زاد و ولد آن بیش از گوسفند است.

این فعال پرورش شترمرغ با تاکید بر ضرورت فرهنگ سازی مصرف گوشت شتر مرغ در جامعه، افزود: ناآشنایی جامعه از خواص گوشت شترمرغ موجب شده‌ که مردم نسبت به استفاده از گوشت گوسفند و گاو علاقه بیشتری از خود نشان دهند که این امر نیازمند فرهنگ‌سازی است.

احمدیار بیان کرد: ایجاد صنایع جنبی و فرآوری و نیز کشتارگاه ویژه شترمرغ، می‌تواند در افزایش تقاضا برای ایجاد واحدهای پرورشی موثر باشد.

نهاده‌های دامی مورد نیاز دامداران همدان تامین شد

حسین شانه‌ساز، مدیرکل پشتیبانی امور دام همدان ۲۳ آذر از تامین و ذخیره‌سازی نهاده‌های دامی مورد نیاز دامداران و مرغداران این استان خبر داد و افزود: نهاده‌های دامی شامل ذرت، سویا و جو ذخیره شده و تاکنون بیش از دو هزار و ۱۰۰ تُن ذرت، یک هزار و ۷۶۰ تُن سویا و هشت هزار و ۴۰۰ تُن ذرت از ۶ آذر تاکنون توزیع شده است.

وی با بیان اینکه روند ذخیره‌سازی نهاده‌های دامی در استان براساس قوانین و مقررات و متناسب با سهمیه‌هایی که اعلام می‌شود ادامه دارد، گفت: ظرفیت انبارهای پشتیبانی امور دام برای نهاده‌های دامی حدود ۳۰ هزار تُن است که در حال حاضر ۵۰ درصد آن پر شده است.

مدیرکل پشتیبانی امور دام همدان اضافه کرد: این شرکت برابر قوانین و مقررات نهاده‌های دامی را بین تولیدکنندگان استان توزیع می‌کند.

به گزارش ایسنا، تحقق کشتارگاه تخصصی و ویژه شترمرغ در مجموعه واحدهای پرورش شترمرغ، ایجاد صنایع جنبی و فرآوری، می‌تواند در افزایش تقاضا برای ایجاد واحدهای پرورشی این صنعت نوپا در استان موثر باشد و اشتغال مناسبی را در این صنعت جذاب و کسب و کار سودآور رقم بزند.

منبع : ایسنا