یک متخصص ارتوپدی: اصرار به MRI، هزینه بی‌فایده برای بیمار و نظام درمانی است

فرشید شیوا، متخصص ارتوپدی، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به مراجعات مکرر بیماران برای انجام MRI زانو اظهار کرد: برخی بیماران اصرار دارند که حتماً MRI برایشان نوشته شود، در حالی که در نگاه کلان به نظام سلامت، این اقدام در اغلب موارد ضرورتی ندارد و حتی می‌تواند مضر باشد.

وی افزود: آرتروز زانو بیماری‌ای است که تشخیص آن بر اساس شرح حال، معاینه بالینی و یک رادیوگرافی ساده امکان‌پذیر است و MRI جایگاهی در تشخیص روتین این بیماری، به‌ویژه در بیماران بالای ۵۰ سال ندارد، مگر در موارد خاص مانند ضربه یا تصادف.

این متخصص ارتوپدی با بیان اینکه انجام تصویربرداری‌های غیرضروری هزینه‌بر است، گفت: این هزینه‌ها هم برای بیمار و هم برای سیستم درمانی ایجاد بار مالی می‌کند، در حالی که هیچ کمکی به تغییر مسیر درمان نمی‌کند و اگر قرار بود مسیر درمان را تغییر دهد، قطعاً تجویز می‌شد.

شیوا با اشاره به تأثیر توصیه‌های غیرتخصصی اطرافیان افزود: متأسفانه در دورهمی‌های خانوادگی یا فامیلی، توصیه‌هایی مطرح می‌شود که پایه علمی ندارد؛ مانند اینکه به بیمار گفته می‌شود «حتماً MRI بگیر ببین مشکل زانوت چیست»، بدون توجه به اینکه آیا این اقدام از نظر علمی و تخصصی ضرورت دارد یا خیر.

وی درباره ماهیت آرتروز زانو اظهار کرد: آرتروز یا ساییدگی زانو به از بین رفتن تدریجی غضروف مفصل گفته می‌شود که معمولاً طی سال‌ها و با افزایش سن ایجاد می‌شود و یک بیماری ناگهانی یا کوتاه‌مدت نیست.

این متخصص ارتوپدی افزود: شایع‌ترین علامت آرتروز زانو درد است که اغلب از قسمت داخلی زانو شروع می‌شود و ممکن است ابتدا در یک زانو بروز کند و بعدها زانوی دیگر را نیز درگیر کند. تورم، محدودیت حرکتی و تغییر شکل زانو از دیگر علائم این بیماری است.

شیوا با بیان اینکه آرتروز زانو به‌طور کامل قابل برگشت نیست، تصریح کرد: همان‌طور که چین‌وچروک پوست با افزایش سن برگشت‌پذیر نیست، غضروف از بین‌رفته زانو نیز به حالت اولیه بازنمی‌گردد، اما می‌توان با اقدامات درمانی مناسب، روند پیشرفت بیماری را کند کرد و علائم را کنترل کرد.

وی افزود: برخلاف تصور عمومی، آرتروز زانو در مراحل خفیف تا متوسط الزاماً نیاز به جراحی ندارد و با روش‌های غیرجراحی می‌توان بیماری را مدیریت کرد، اما در موارد شدید ممکن است جراحی تنها گزینه درمانی باشد.

این متخصص ارتوپدی درباره عوامل خطر آرتروز زانو اظهار کرد: چاقی، افزایش سن، عوامل ژنتیکی، آسیب‌های ورزشی درمان‌نشده مانند پارگی رباط صلیبی یا مینیسک، بیماری‌های روماتیسمی، عفونت‌های مفصلی و برخی بیماری‌های متابولیک از عوامل مؤثر در بروز آرتروز زانو هستند.

شیوا با تأکید بر نقش پیشگیری افزود: حفظ وزن متناسب از دوران جوانی، درمان به‌موقع آسیب‌های ورزشی، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و اصلاح سبک زندگی می‌تواند تا حد زیادی از بروز یا تشدید آرتروز زانو جلوگیری کند.

وی درباره فعالیت‌های بدنی گفت: بالا و پایین رفتن از پله اگرچه برای سلامت قلب و عروق مفید است، اما برای مفصل زانو مناسب نیست و می‌تواند فشار زیادی به زانو وارد کند. پیاده‌روی، دویدن کنترل‌شده یا استفاده از تردمیل گزینه‌های مناسب‌تری برای حفظ سلامت عمومی بدون آسیب به زانو هستند.

این متخصص ارتوپدی تأکید کرد: بیماران باید به تشخیص پزشک اعتماد کنند و از انجام اقدامات تشخیصی غیرضروری پرهیز کنند، چراکه درمان مؤثر زمانی حاصل می‌شود که تصمیم‌گیری‌ها بر پایه شواهد علمی و تخصصی باشد، نه توصیه‌های غیرکارشناسانه.

منبع : ایسنا