قمار آمریکا در ونزوئلا؛ ترامپ در مسیر تکرار سناریو‌های شکست‌خورده!

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ ونزوئلا، کشوری در شمال آمریکای جنوبی، این روزها در مرکز توجه جهانی قرار دارد. کشوری با منابع طبیعی عظیم، به ویژه نفت با فشارها و تهدیدهای مستقیم ایالات متحده، از جمله عملیات نظامی و تحریم مواجه شده است.

ونزوئلا حدود ۲۸.۴ میلیون نفر جمعیت دارد و رتبه ۵۳ جهان از نظر جمعیت را به خود اختصاص داده است. بیش از ۸۵ درصد جمعیت در مناطق شهری شمال کشور زندگی می‌کنند، منطقه‌ای ساحلی و کوهستانی که شهرهای بزرگ را در خود جای داده است.

سه شهر پرجمعیت:

کاراکاس، پایتخت: ۳ میلیون نفر

ماراکایبو: ۲.۴ میلیون نفر

فلنسیا: ۲ میلیون نفر

متوسط طول عمر حدود ۷۳ سال و معدل باروری هر زن ۲ فرزند است، رقمی که بالاتر از بسیاری از کشورهای غربی بوده و نزدیک به نرخ جایگزینی جمعیت (۲.۱) است.

اقتصاد ونزوئلا، با وجود منابع طبیعی غنی، تولید ناخالص داخلی حدود ۱۰۸.۵ میلیارد دلار دارد و در میان کوچک‌ترین اقتصادهای آمریکای لاتین قرار می‌گیرد.

حدود ۹۰ درصد جمعیت مسیحی هستند و اغلب کاتولیک می‌باشند.ونزوئلا در ۱۸۱۱ میلادی استقلال خود را از اسپانیا کسب کرد و زبان رسمی اسپانیایی است، هرچند زبان‌های بومی نیز در مناطق مختلف رواج دارند.

وسعت و جغرافیا

ونزوئلا حدود ۹۱۶ هزار و ۴۴۵ کیلومتر مربع (۳۵۳ هزار و ۸۴۱ مایل مربع) مساحت دارد و رتبه ۳۲ جهان و ششم آمریکای جنوبی را داراست. این کشور تقریباً هم‌اندازه نیجریه یا پاکستان و بزرگ‌تر از تگزاس آمریکا است.

ویژگی‌های جغرافیایی شامل:

کوه‌های آندز در غرب

رشته‌کوه‌های ساحلی در شمال و شرق

جنگل‌های استوایی، از جمله بخش‌هایی از آمازون

دشت‌ها، رودخانه‌ها و سواحل متنوع

تاریخچه و تحولات سیاسی

ونزوئلا طی دهه‌های گذشته با ناپایداری سیاسی و تغییرات نظام حکومتی مواجه بوده است. پس از پایان حکومت نظامی در ۱۹۵۸، قدرت میان دو حزب اصلی تقسیم شد.در دهه ۱۹۸۰، بحران اقتصادی ناشی از کاهش قیمت جهانی نفت و سیاست‌های صندوق بین‌المللی پول باعث رکود شد. فساد و نارضایتی عمومی، نظام دوحزبی را تضعیف کرد.

ین شرایط، زمینه‌ساز ظهور هوگو چاوز شد؛ نظامی سابق که در ۱۹۹۲ تلاش ناکام برای کودتا داشت و در ۱۹۹۹ با وعده اصلاحات اساسی به ریاست جمهوری رسید.

چاوز با عنوان «انقلاب بولیوار»، درآمد نفت را به برنامه‌های اجتماعی اختصاص داد:

مسکن

آموزش

مراقبت‌های بهداشتی

تقویت نیروهای مسلح

پس از مرگ چاوز در ۲۰۱۳، نیکولاس مادورو ریاست جمهوری را بر عهده گرفت و حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا را به قدرت غالب تبدیل کرد.

اقتصاد و تجارت خارجی

اقتصاد ونزوئلا به شدت متکی به نفت است. در ۲۰۲۴، درآمد حاصل از صادرات نفت و مالیات شرکت نفت دولتی PDVSA حدود ۵۸ درصد کل درآمد کشور را تشکیل می‌داد.در دهه اخیر، اقتصاد کشور بیش از ۷۰ درصد کوچک شده است، اما در ۲۰۲۳ با کاهش محدود برخی تحریم‌های نفتی آمریکا، رشد اقتصادی حدود ۵ درصد گزارش شد و پیش‌بینی شده بود در ۲۰۲۴ به ۸ درصد برسد.

شرکای تجاری اصلی:

ایالات متحده: حدود نصف صادرات، عمدتاً نفت خام

چین: ۱۰ درصد صادرات، نیمی از آن کک نفتی

اسپانیا: ۹ درصد صادرات، بیشتر نفت خام

محصولات صادراتی:

نفت خام: تقریباً نیمی از صادرات

کک نفتی: بیش از ۷ درصد

با وجود نقش آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ونزوئلا، تحریم‌ها و فشارهای واشینگتن عملاً مانع رشد اقتصادی پایدار و بهره‌برداری کامل از منابع کشور شده است.

نفت و منابع طبیعی

ونزوئلا دارای بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان، به میزان ۳۰۳ میلیارد بشکه است (۲۰۲۳). ذخایر عمدتاً در کمربند اورینوکو متمرکز هستند، منطقه‌ای به وسعت ۵۵ هزار کیلومتر مربع.

ویژگی‌های نفت اورینوکو: 

بسیار سنگین و غلیظ

استخراج دشوار و پرهزینه

نیازمند تکنیک‌های پیشرفته

با وجود ذخایر عظیم، صادرات نفت خام در ۲۰۲۳ تنها ۴.۰۵ میلیارد دلار ارزش داشت، رقمی بسیار کمتر از کشورهای بزرگ نفتی. فشارها و تحریم‌های آمریکا، محدودیت‌های عملیاتی شرکت نفت دولتی را تشدید کرده و باعث شده ونزوئلا نتواند از منابع خود به شکل مؤثر بهره‌برداری کند.

در ۲۰۲۴، نرخ بیکاری حدود ۵.۵ درصد بود. متوسط بیکاری از ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۴ حدود ۱۰ درصد و بیشترین نرخ تاریخ معاصر کشور ۲۱ درصد در سال ۲۰۰۳ گزارش شده است.

تنش‌های اخیر با ایالات متحده

ایالات متحده ادعا کرده کارتل دِلِس سولس «سازمان تروریستی خارجی»است و دونالد ترامپ تهدید به عملیات زمینی برای مقابله با قاچاق مواد مخدر کرده است.از سپتامبر ۲۰۲۵، حداقل ۲۱ حمله کشنده به کشتی‌ها در منطقه کارائیب و شرق اقیانوس آرام توسط آمریکا انجام شده که ۸۳ کشته برجای گذاشته است.

اکثر این عملیات نزدیک سواحل ونزوئلا و در آب‌های بین‌المللی رخ داده، که پرسش‌هایی جدی درباره قانون استفاده از نیرو و حقوق بین‌الملل مطرح کرده است.

نقد کارشناسان این است که آمریکا با استفاده از بهانه مبارزه با مواد مخدر، فشار و تهدید نظامی خود را علیه ونزوئلا افزایش داده و در واقع اهداف ژئوپلیتیک و کنترل منابع نفتی این کشور را دنبال می‌کند.

مسیرهای قاچاق مواد مخدر

آمریکا ادعا می‌کند عملیات نظامی برای مقابله با قاچاق کوکائین و فنتانیل است، اما داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که ونزوئلا نقش عمده در تولید ندارد و بیشتر مسیر عبور محسوب می‌شود.

جغرافیای مسیرها:

مرز با کلمبیا، برزیل و گویانا

عمده مسیر کوکائین به آمریکا از اقیانوس آرام، آمریکای مرکزی و مکزیک

 اقدامات نظامی آمریکا، زندگی و امنیت مردم ونزوئلا را به خطر انداخته و بحران انسانی را تشدید کرده است.