ژست مذهبی «رضا پهلوی» و کارنامه سیاه رژیم پهلوی

آنچه که به‌وضوح پیداست، این است که رضا پهلوی تاکنون تکیه‌اش نه قشر مذهبی جامعه، بلکه روی غیرمذهبی‌ها و حتی ضدّمذهبی‌ها بوده است و به عبارتی، طرفداران رضا پهلوی را هیچ‌گاه مذهبی‌ها شکل نداده‌اند. اکنون می‌بینیم پهلوی در پیامش سعی دارد با مذهبی‌ها سخن بگوید و آن‌ها را به سوی خود بکشاند؛ وی در این پیام نوشته: «پیام من به شیعیان مومن... این است که اگر دغدغه دین دارید و می‌خواهید در آینده ایران در آرامش و در قالبی غیرسیاسی و شخصی، مناسک دینی خود را دنبال کنید...».

یکی از اقدامات رضاشاه علیه شیعه، دستور حمله به حرم مطهر امام رضا (ع) و تیرباران این مکان مقدس بود. در خاطرات امیر اسدالله علم می‌خوانیم که چگونه زائران و تظاهرکنندگان ایرانی را در تیر ۱۳‌۱۴ شمسی در مرقد امام رضا در مشهد قتل‌عام کردند. در جریان آن، به گفتهٔ «اسدالله علم»، با تیربار به خاک و خون افکندند؛ هرچند براساس گزارش‌های سیاسی سفارت آمریکا معلوم می‌شود که شمار کشتگان با گلوله تیربارهای رژیم بسیار بیشتر است که عَلم ادعا کرده است. (محمدقلی مجد، رضاشاه و بریتانیا، صفحه ۴۳.)

ساعت ۱۲ ظهر سربازان به سمت حرم حرکت کردند. درِ مسجد را که از داخل قفل شده بود، با چند پتک شکستند و سربازان وارد شدند... شلیک در داخل شبستان‌ها و راهرو و هر دو صحن حدود سه ساعت به طول انجامید. سرهنگ قادری واقعاً کمال رذالت را در آدم‌کشی از خود بروز داد. او چندین بار دستور فرمانده لشکر را مبنی بر قطع تیراندازی نادیده گرفت. روی هم رفته قریب دو هزار نفر مقتول و زخمی شدند. در آن شب هولناک رضاشاه تا آخر شب که ختم واقعه مسجد گزارش شد، پای تلگراف نشسته بود و گزارش‌ها را دقیقه به دقیقه دریافت می‌کرد». (باقر عاقلی، رضاشاه و قشون متحدالشکل، ص ۳‌۶۰ ‌- ‌۳‌۶‌۳.)

جالب توجه است که رضا پهلوی در بخشی از پیامش، به‌گونه‌ای وعده آزادی انجام مناسک مذهبی در فضایی آرام را به مردم می‌دهد که گویا در حال حاضر برای انجام این مناسک، با محدودیت یا ممنوعیت مواجه هستند. درواقع این پیام رضا پهلوی واقعاً مایه تعجب است؛ چراکه در دوران رضاخان بود که برگزاری مراسمات مذهبی مانند عزاداری در ماه محرم، ممنوع اعلام شده بود.

محمد قلی مجد، مدرس مرکز خاورمیانه دانشگاه پنسیلوانیا، در کتاب «رضاشاه و بریتانیا» می‌نویسد: «استعمال کلاه پهلوی و اجرای برنامه کشف حجاب زنان بخشی از یک کارزار مستمر غرب‌زدگی به حساب می‌آمد که هدف اصلی آن، تضعیف اسلام و علما بود. در اواسط فروردین ۱۳‌۱۴ شمسی، دولت محدودیت‌های سفت و سختی را برای برگزاری مراسم عاشورای حسینی، حزن‌انگیزترین روز عزاداری که به مناسبت شهادت امام حسین[علیه‌السلام] برگزار می‌شود، وضع کرد. راه افتادن دسته‌های عزاداری ممنوع شد».