مسئله بهره‌وری در کشور به یک بحران جدی تبدیل شده است

باشگاه خبرنگاران جوان _ محمد صالح اولیا گفت: خوشبختانه استان مرکزی در تدوین و نهایی‌سازی برنامه ارتقای بهره‌وری پیشگام شده و لازم است از این فرصت برای تحقق اهداف توسعه‌ای حداکثر استفاده صورت گیرد.

وی بیان کرد: مجموعه شاخص‌های موجود در حوزه‌های صنعت، زیرساخت، آموزش عالی و بخش‌های فرهنگی و اجتماعی نشان می‌دهد منابع کشور به شکل مطلوب مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و بخش قابل توجهی از مشکلات فعلی ناشی از اتلاف منابع است.

رییس سازمان بهره‌وری ملی ایران ادامه داد: روند رشد بهره‌وری کشور در مقایسه با کشورهای آسیایی مطلوب نیست و با وجود موفقیت‌های مقطعی در برخی سال‌ها، در مجموع نتوانسته‌ایم به اهداف تعیین‌شده در برنامه‌های توسعه دست یابیم.

اولیا اظهار کرد: در برنامه‌های توسعه، سهم بهره‌وری از رشد اقتصادی حدود ۳۵ درصد در نظر گرفته شده، اما در اغلب موارد هم در رشد اقتصادی و هم در تحقق سهم بهره‌وری از اهداف تعیین‌شده عقب مانده‌ایم.

وی تاکید کرد: دستیابی به رشد اقتصادی پایدار در سطح ملی و استانی بدون توجه به ارتقای بهره‌وری امکان‌پذیر نیست و این دو مقوله ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند.

رییس سازمان بهره‌وری ملی ایران گفت: در بسیاری از موارد تمرکز بر میزان مصرف منابع و هزینه‌کرد بودجه بوده، در حالی که باید زنجیره نتایج شامل فعالیت‌ها، خروجی‌ها، دستاوردها و تاثیر آن بر رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

اولیا اضافه کرد: جهت‌گیری برنامه هفتم توسعه بر این اساس است که به جای تمرکز بر عملکرد دستگاه‌ها، میزان تحقق شاخص‌های بهره‌وری و تاثیر آن بر بهبود شرایط اقتصادی مبنای ارزیابی قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: ایجاد انگیزه برای بهره‌وری، تقویت قابلیت‌های نیروی انسانی، فراهم‌سازی زیرساخت‌ها، ارتقای کارایی بازارها و ایجاد ثبات اقتصادی از جمله الزامات تحقق بهره‌وری در بنگاه‌های اقتصادی است.

تحقق بهره‌وری با رویکرد دستوری امکان‌پذیر نیست

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران گفت: تحقق بهره‌وری با رویکرد دستوری امکان‌پذیر نیست و برای دستیابی به اهداف این حوزه باید همه ذی‌نفعان و بازیگران در سطح ملی و استانی پای کار بیایند.

اولیا افزود: بر اساس برنامه هفتم توسعه، نظام ملی بهره‌وری با هدف ارتقای اثربخشی و انسجام اقدامات متولیان این حوزه و تقویت نقش تنظیم‌گری طراحی و ابلاغ شده است.

وی ادامه داد: این نظام دارای برش ملی و استانی است و دولت مکلف شده در راستای هدف‌گذاری کمی، تعیین شرح وظایف نقش‌آفرینان و تقسیم کار ملی و استانی، طرح نظام ملی بهره‌وری را به تصویب شورای راهبری برنامه رسانده و گزارش آن را به مجلس شورای اسلامی ارائه کند.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران اظهار کرد: این برنامه در ابتدای سال جاری تصویب و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده و اکنون وظایف هر بخش در ارتباط با ارتقای بهره‌وری مشخص شده است.

اولیا با تاکید بر رویکرد نتیجه‌محور برنامه هفتم توسعه گفت: نگاه حاکم بر این برنامه، اکوسیستمی است و مجموعه فعالیت‌ها باید به نتایج مشخص منجر شود.

وی افزود: در این چارچوب، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، نهادهای عمومی غیردولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش خصوصی از جمله بازیگران اصلی این اکوسیستم به شمار می‌روند که مشارکت آنان در تحقق اهداف بهره‌وری ضروری است.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران ادامه داد: برنامه ارتقای بهره‌وری شامل مجموعه‌ای از اقدامات و طرح‌های عملیاتی با هدف افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی است که با زمان‌بندی مشخص، تامین منابع، تقسیم کار و نظارت، طراحی و اجرا می‌شود.

اولیا گفت: مشارکت همگانی، تمرکز بر نتایج، شفافیت، پاسخگویی، مسئله‌محوری، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، توجه به مزیت‌ها، توازن منطقه‌ای، پایداری محیط زیست و هماهنگی بین‌بخشی از اصول حاکم بر تدوین و اجرای این برنامه‌ها است.

وی خاطرنشان کرد: هدف کلی برنامه دستیابی به رشد اقتصادی هشت درصدی و سهم ۳۵ درصدی بهره‌وری در رشد اقتصادی است که این اهداف به تفکیک بخش‌های مختلف تعیین و به استان‌ها ابلاغ شده است.

اجرای برنامه ارتقای بهره‌وری نیازمند تلاش جدی دستگاه‌های اجرایی است

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران گفت: اجرای برنامه ارتقای بهره‌وری در استان‌ها نیازمند تلاش جدی و هماهنگ دستگاه‌های اجرایی است و تحقق اهداف آن بدون تمرکز بر شاخص‌های اولویت‌دار امکان‌پذیر نخواهد بود.

اولیا افزود: در چارچوب برنامه هفتم توسعه، شاخص‌های اختصاصی بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی انتخاب و وضعیت موجود، اهداف مورد نظر، راهبردهای اجرایی، دستگاه‌های مسئول و نحوه تامین منابع مالی برای تحقق این اهداف مشخص شده است.

وی ادامه داد: برنامه‌های استانی بهره‌وری مبتنی بر تکالیف برنامه هفتم تدوین شده و تلاش شده شاخص‌ها بر اساس الزامات قانونی تعیین شود تا ارتباط میان اهداف کلان و اقدامات اجرایی برقرار گردد.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران با اشاره به اهمیت شاخص‌های بخش کشاورزی اظهار کرد: افزایش بهره‌وری در این بخش از جمله در حوزه مصرف آب، فرسایش خاک و ارزش افزوده فرآوری محصولات کشاورزی از موضوعات مهمی است که در برنامه هفتم مورد تاکید قرار گرفته است.

اولیا گفت: شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان مرکزی برنامه ارتقای بهره‌وری را بررسی و تصویب کرده و پس از آن تمامی دستگاه‌های اجرایی استان موظف به اجرای فعالیت‌های مرتبط و پیگیری مستمر آن خواهند بود.

وی افزود: در برنامه استانی بهره‌وری تمرکز بر شاخص‌های اولویت‌دار و پروژه‌های پیشران مورد توجه قرار گرفته تا با اجرای صحیح آن‌ها بتوان به اهداف تعیین‌شده دست یافت.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران تاکید کرد: تامین مالی برنامه‌ها از محل منابع دستگاه‌ها، ظرفیت‌های قانونی و سایر منابع پیش‌بینی‌شده انجام می‌شود و استفاده از این ظرفیت‌ها نقش مهمی در اجرای موفق برنامه‌ها دارد.

اولیا خاطرنشان کرد: بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، آیین‌نامه‌های تشویقی برای شرکت‌های دولتی و مشوق‌های در نظر گرفته‌شده برای کارکنان دولت از جمله ابزارهایی است که می‌تواند انگیزه لازم برای ارتقای بهره‌وری را در دستگاه‌ها ایجاد کند.

وی اضافه کرد: همچنین دستورالعمل مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان و مشاوران بهره‌وری در دست بررسی است که با ابلاغ آن، زمینه همکاری بیشتر بخش خصوصی در ارتقای بهره‌وری فراهم خواهد شد.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران با اشاره به وضعیت استان مرکزی گفت: مسائل مرتبط با بهره‌وری در حوزه‌های آب، کشاورزی، انرژی و محیط زیست در این استان شناسایی شده و استان مرکزی در استقرار چرخه بهره‌وری عملکرد مناسبی داشته است.

ارتقای بهره‌وری باید به معیار اصلی تصمیم‌گیری در استان‌ها تبدیل شود

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران گفت: شاخص بهره‌وری کل عوامل تولید در استان مرکزی در وضعیت نسبتا مطلوبی قرار دارد، اما با توجه به محدودیت منابع، ارتقای بهره‌وری باید به معیار اصلی تصمیم‌گیری در استان‌ها تبدیل شود.

اولیا افزود: اگرچه استان مرکزی از نظر شاخص بهره‌وری کل عوامل تولید در میان استان‌های دارای رتبه‌های نخست قرار ندارد، اما وضعیت آن در این شاخص قابل قبول ارزیابی می‌شود.

وی ادامه داد: در برخی حوزه‌های زیرساختی از جمله مصرف سرانه آب، وضعیت استان مطلوب نیست و استان مرکزی در زمره استان‌هایی با مصرف بالای آب قرار دارد که این موضوع ضرورت توجه جدی به مدیریت منابع آبی را دوچندان می‌کند.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران اظهار کرد: شاخص آب بدون درآمد که به عنوان یکی از شاخص‌های بهره‌وری در حوزه آب مطرح است، نشان‌دهنده میزان اتلاف منابع به دلیل فرسودگی شبکه‌ها و سایر عوامل است که در این زمینه وضعیت استان مرکزی نسبتا مناسب ارزیابی می‌شود.

اولیا گفت: در حوزه مصرف سرانه برق نیز استان مرکزی شرایطی نزدیک به میانگین کشور دارد و از نظر میزان اتلاف در شبکه توزیع، وضعیت استان مطلوب است، هرچند در بخش مصرف همچنان نیازمند مدیریت بهینه منابع هستیم.

وی افزود: بر اساس محاسبات انجام‌شده در حوزه آموزش و پرورش، شاخص بهره‌وری و کارایی نیروی انسانی در استان مرکزی در سطح مناسبی قرار دارد که نشان‌دهنده ظرفیت مطلوب نیروی انسانی برای اجرای برنامه‌های توسعه‌ای است.

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران تاکید کرد: در شرایط فعلی کشور هیچ راهی جز توجه جدی به بهره‌وری و استفاده بهینه از منابع وجود ندارد و این موضوع یک الزام برای تمامی استان‌ها محسوب می‌شود.

اولیا خاطرنشان کرد: بهره‌وری نباید به عنوان یک اقدام جانبی یا موضوعی فانتزی تلقی شود، بلکه لازم است در تمامی تصمیمات، تخصیص منابع و ارائه تسهیلات مورد توجه قرار گیرد تا از ایجاد ضدانگیزه برای ارتقای بهره‌وری جلوگیری شود.

وی اضافه کرد: فعال‌سازی نهادهای مرتبط با بهره‌وری در استان و تمرکز برنامه ارتقای بهره‌وری بر موضوعات اولویت‌دار، می‌تواند مسیر تحقق اهداف توسعه‌ای را هموار کند.

ایرنا